Belangstellenden leggen bloemen bij het beeld de Dokwerker ANP

In Amsterdam is de Februaristaking herdacht, van februari 1941. Die staat bekend als het enige openlijke en massale protest tegen de Jodenvervolging in bezet Europa. Aanleiding voor de staking waren de eerste razzia's in Amsterdam waarbij honderden Joodse mannen werden opgepakt.

De herdenking begon bij het monument de Dokwerker op het Jonas Daniël Meijerplein. Namens het gemeentebestuur van Amsterdam was locoburgemeester Laurens Ivens (SP) bij de herdenking. Voorzitter Joke Koningh van het Comité Herdenking Februaristaking 1941 sprak over de aanleiding voor de staking destijds.

"Amsterdammers protesteerden zo tegen de onmenselijke wijze waarop de Duitse bezetter hun Joodse medeburgers behandelden. Zij kwamen toen in verzet omdat ze niet konden accepteren dat een deel van de bevolking zwaar gediscrimineerd en vernederd werd", zei Koningh.

Staking ook buiten Amsterdam

De staking breidde zich uit naar de Zaanstreek, Haarlem, Velsen, Hilversum en de stad Utrecht en directe omgeving. De Duitse bezetter brak de staking met geweld en intimidatie. Hierbij vielen negen doden en 24 zwaargewonden. Veel stakers werden gevangengenomen. Na twee dagen was de staking voorbij.

'De Februaristaking van 1941 is ook een signaal naar onze tijd'

Jeroen Krabbé

Acteur en kunstenaar Jeroen Krabbé sprak bij de herdenking over stratenmaker Willem Kraan. Hij noemde hem "een van de stakers van het eerste uur die zijn moedige daad met de dood voor het vuurpeloton heeft moeten bekopen". Zijn afscheidsbrief is vorig week door zijn familie geschonken aan het Stadsarchief.

Dichter Gershwin Bonevacia begon zijn voordracht met de woorden: "Ik sta voor jullie, jullie staan voor mij, dus we staan voor elkaar."

Daarna was er een defilé, waarbij er kransen werden gelegd bij het beeld.

Hoe verliep de Februaristaking?

'Signaal'

Volgens de organisatie geeft de Februaristaking nog altijd een signaal naar de huidige tijd, waarin opkomen voor een ander en waakzaamheid voor antisemitisme en racisme is geboden.

Rond de herdenking zijn activiteiten georganiseerd door debatcentrum De Balie, het Verzetsmuseum Amsterdam, de Openbare Bibliotheek in Amsterdam (OBA), de Vondelkerk en het Stadsarchief.

STER reclame