'Zelfs de Engelsen hadden dit geweld nog nooit gezien'

Reuters

Het was een veldslag, vorig jaar tijdens het EK voetbal in Frankrijk. Zware vechtpartijen in het centrum van Marseille, waarbij Russische hooligans als knokploegen Engelse voetbalfans te lijf gingen. In sommige gevallen werd net zo lang doorgetrapt tot de Britse supporter niet meer bewoog. Een voor een gingen ze tegen de vlakte.

Het Franse Openbaar Ministerie noemde de Russische relschoppers vorige zomer al 'zeer goed getraind in razendsnelle en zeer gewelddadige acties'. Maar wie zijn deze mensen? En waarom zoeken ze dit soort gewelddadige confrontaties met fans van andere voetbalclubs? In een documentaire van de BBC, die gisteravond werd uitgezonden, doen de aanvoerders van twee Russische hooligangroepen hun verhaal.

De documentaire Russia's Hooligan Army kan vanwege de rechten in Nederland niet worden bekeken op de website van de BBC. Maar onderstaande beelden van vorig jaar laten duidelijk zien hoe de situatie afgelopen juni in Marseille was.

Rellen tussen hooligans tijdens EK voetbal

"We wilden graag met de Britten op de vuist, chaos creëren", zegt een van hen. "Het waren 200 professionals tegen 2000 amateurs." De Russische knokploegen waren vooral uit op trots en eer, zeggen ze in de BBC-documentaire. "De Engelsen waren voor ons altijd een voorbeeld. Het geboorteland van de hooligans."

Volgens NOS-correspondent Tim de Wit had de Engelse politie al snel het idee dat er een plan achter het gestructureerde en grove geweld moest zitten. "Dat hadden zelfs zij nog maar zelden gezien." Maar een Russische hooligan gaat zelfs nog een stap verder in de uitzending. Volgens hem was er steun vanuit het Kremlin. "Poetin wilde dat we Europa zouden veroveren", zegt hij.

Geen bewijs

"Maar daar heeft de documentaire geen bewijs voor", legt Tim de Wit uit. En ook David Jan Godfroid, correspondent voor de NOS in Rusland, denkt dat dat niet heel waarschijnlijk is. "Je moet je natuurlijk afvragen wat het belang voor het Kremlin is om een groep gewelddadige supporters naar Frankrijk te sturen en daar een enorme vechtpartij met de Britten te beginnen", zegt hij. "Ik denk dat dit verhaal is verzonnen door degene die het zegt."

Ondertussen heeft de Russische ambassade in Londen al wel gereageerd. Godfroid: "Die zegt geschokt te zijn over de documentaire. Want de filmmakers hebben al het mogelijke gedaan om Rusland en het WK van volgend jaar in diskrediet te brengen." Volgens Godfroid is het niet voor het eerst dat de BBC een veeg uit de pan krijgt. "Ze worden er voortdurend van beticht anti-Russische verhalen te verspreiden."

Goed getrainde jongens die er alles voor over hebben om de tegenstander zoveel mogelijk pijn te doen.

David Jan Godfroid, NOS-correspondent in Rusland

Rusland kent meerdere gewelddadige groepen die het steeds vaker buiten het voetbal om met elkaar aan de stok krijgen. "In de stadions wordt nog wel redelijk goed een oogje in het zeil gehouden door de veiligheidsdiensten en de politie", vertelt correspondent Godfroid. 

"Maar ze gaan steeds vaker op de vuist als er niet gevoetbald wordt. Op afgelegen terreinen of in bossen. Dan gaat het echt hard tegen hard. Goed getrainde jongens die er alles voor over hebben om de tegenstander zoveel mogelijk pijn te doen."

1/2 Het ging er tijdens de rellen in Marseille hard aan toe Reuters
2/2 En het kostte de politie veel moeite om het weer rustig te krijgen EPA

De vraag is of deze uitlatingen gevolgen kunnen hebben voor het WK in Rusland in 2018 en of het daar ook zo uit de hand zou kunnen lopen. "De Russische hooligans denken en hopen van wel", zegt NOS-correspondent Tim de Wit. En dat laat een van de hooligans in de BBC-documentaire ook doorschemeren. "Als je met je gezin komt, ben je wel veilig", zegt hij. “Maar kom je met je vrienden? Wees dan maar voorbereid op een pak slaag."

Rusland doet er veel aan om alles volgend jaar in goede banen te leiden. "Er is in 2014 een speciale hooliganwet aangenomen", vertelt David Jan Godfroid. "En er staan zware straffen op. Boetes en ook gevangenisstraffen." Ook houden de Russen een speciaal register bij waarin buitenlandse hooligans worden vastgelegd. 

"En als ze op die lijsten staan, dan kunnen ze het vergeten om volgend jaar het land binnen te komen tijdens het WK. Rusland wil er een feest van maken. En ze hebben er geen enkel belang bij dat het gewelddadig uit de hand gaat lopen."