DDR-kunst Tübke in Zwolle

In Zwolle opent zondag de eerste grote expositie van kunstenaar Werner Tübke (1929-2004) buiten Duitsland. Zijn bekendste werk is een enorm panoramaschilderij (140 meter breed, 14 meter lang) met, volgens deskundigen, verborgen kritiek op het communisme. Toch kwam de Oost-Duitser er destijds niet mee in de problemen.

"Ze pikten dit", zegt directeur Ralph Keuning van Museum de Fundatie in Zwolle. "De partijleiders waren waarschijnlijk verblind door het spektakel van Tübke's panoramastuk." Het schilderij kostte destijds 120 miljoen Oost-Duitse mark en werd gemaakt in opdracht van de staat.

Op de tentoonstelling in Zwolle is een schaalmodel van het Bauernkriegspanorama te zien. Het door Tübke geschilderde model heeft een lengte van 14 meter en is bijna anderhalve meter hoog. Op de vijf doeken is een bloederige tafereel tijdens de Boerenopstand in Duitsland te zien.

'DDR-leiders zagen de kritiek niet'

"Hij was op de top van zijn kunnen, de meest gevierde kunstenaar van de DDR", zegt Keuning. Het reusachtige kunstwerk voldeed volgens hem niet aan de gebruikelijke voorkeur van de partijbonzen. Die hielden meer van een realistische schilderstijl, waarin het socialisme werd opgehemeld.

"Tübke laat hier in feite het tegendeel zien", legt de museumdirecteur uit. Hij denk dat de communistische leiders dat over het hoofd zagen.

Aangeleverd door Museum de Fundatie

Zijn doorbraak, in de jaren '50, beleefde de kunstenaar júist met propagandistisch werk. Hoogleraren en studenten samen op een canvas afgebeeld, met aan de andere kant de arbeiders. "Het communistische ideaal: de intelligentsia verbonden met de arbeiders", zegt NOS-verslaggever Peer Ulijn.

In een 360 gradenvideo geeft Ulijn uitleg over de ontwikkeling van Tübke's schilderijen.

De expositie in Museum de Fundatie loopt van 28 januari tot en met 14 mei.

STER reclame