Kapot geschoten gebouwen in de stad Homs in Syrië Reuters
NOS Nieuws Buitenland Aangepast

Bestand op grond in Syrië ten einde, diplomaten praten verder

Het Syrische leger zegt dat er een eind is gekomen aan het staakt-het-vuren in het land. Het bestand ging vorige week maandag na zonsondergang in en liep tot vandaag. Rebellengroepen zeggen dat het bestand in de praktijk "klinisch dood" of "praktisch ten einde" is. 

Terwijl het bestand op de grond in Syrië niet meer lijkt te gelden, proberen diplomaten het te redden. De Amerikanen en de Russen die het bestand uitonderhandelden, praten in Genève toch verder over de voorwaarden voor een verlenging van de wapenstilstand.  

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken wil dat Rusland verduidelijkt wat zijn positie is na de verklaring van het Syrische leger. De VS zegt bereid te zijn om het staakt-het-vuren te verlengen ondanks het feit dat de Syriërs het zelf ten grave lijken te hebben gedragen. 

Binnen enkele uren nadat het Syrische leger het staakt-het-vuren had opgezegd, kwamen berichten binnen over tientallen luchtaanvallen op onder meer Aleppo. Daarbij zouden doden zijn gevallen. Gevechtsvliegtuigen namen ook vrachtwagens van een hulpkonvooi onder vuur, waarschijnlijk van de Syrische hulporganisatie Rode Halve Maan.

Het Russische ministerie van Defensie zegt een live verslag vanuit het zuidwesten van de stad te hebben moeten staken, omdat opstandelingen het vuur openden. 

In de marge van de VN-top in New York komt morgen de International Syria Support Group bijeen. Daarin zitten onder meer de VS, Rusland, China, Iran, grote Europese landen, een aantal Golfstaten, internationale organisaties zoals de VN en ook Nederland.       

'Een grote leugen'

Het regime van Assad en de opstandelingen geven elkaar de schuld van het mislukken van het staakt-het-vuren. Het leger zegt in een verklaring dat de opstandelingen zich de afgelopen dagen niet aan de voorwaarden van het bestand hebben gehouden. De rebellen zouden de periode hebben gebruikt om zich te hergroeperen en te versterken.

Militairen van het Syrische leger lopen over een complex bij Aleppo dat ze hebben veroverd op de opstandelingen Reuters

Het leger laat weten dat het terrorisme zal blijven bestrijden om zo veiligheid en stabiliteit te verbeteren. Volgens Syrië hebben de opstandelingen een "echte kans" voorbij laten gaan om een eind te maken aan het bloedvergieten. 

Op hun beurt beschuldigen de rebellen het Syrische leger van voortdurende schendingen.  Een oppositiegroep heeft het bestand tegen persbureau DPA "een grote leugen genoemd". 

Daarbij wijzen de rebellen op het uitblijven van noodhulp voor belegerde gebieden, een van de belangrijkste afspraken uit het akkoord. Die hulp liet Assad volgens zijn tegenstanders niet toe. Iedere verlenging zou daarom ongeloofwaardig zijn, volgens deze groep. 

Geen rust

In New York zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry na de verklaring van het Syrische leger dat hij hoopt dat het akkoord toch stand houdt. Hij verweet de Syriërs en de Russen eerst met de pers te praten in plaats van met de andere partijen aan de onderhandelingstafel.  

Volgens Kerry is er weliswaar geen sprake geweest van zeven dagen rust, maar is er wel vooruitgang geboekt op het gebied van noodhulp. Na dagen wachten zijn enkele konvooien vandaag eindelijk onderweg naar belegerde gebieden. 

Een daarvan is in Talbiseh in de provincie Homs aangekomen, volgens het Rode Kruis. In de vrachtwagen zitten voedsel, water en kleding die onder de 84.000 mensen in de belegerde stad kunnen worden verdeeld. De Amerikaanse minister zegt verder te willen praten over uitbreiding van de noodhulp aan belegerde gebieden.

Eerder werd afgesproken dat als het bestand het een week zou houden, de Amerikanen en de Russen om tafel zouden gaan zitten voor vervolggesprekken over samenwerking. De bedoeling was om inlichtingen te delen en afspraken te maken over gezamenlijke aanvallen in Syrië op terroristen. Het lijkt onwaarschijnlijk dat die volgende stap in het proces wordt gezet, maar er wordt toch over gesproken in Genève.

De twee partijen hebben elkaar de laatst tijd flinke verwijten gemaakt, onder meer vanwege een luchtaanval door de internationale coalitie op Syrische eenheden. De VS heeft toegegeven dat het een vergissing was. Bij de aanval kwamen volgens de Russen zeker 62 militairen om. De Russische VN-ambassadeur liep weg uit een vergadering van de Veiligheidsraad over de kwestie.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry (l) en zijn Russische ambtsgenoot Lavrov schudden elkaar de hand na een persconferentie over het staakt-het-vuren Reuters

Eerder werd afgesproken dat als het bestand het een week zou houden, de Amerikanen en de Russen om tafel zouden gaan zitten voor vervolggesprekken over samenwerking. De bedoeling was om inlichtingen te delen en afspraken te maken over gezamenlijke aanvallen in Syrië op terroristen. Het lijkt onwaarschijnlijk dat die volgende stap in het proces wordt gezet, maar er wordt toch over gesproken in Genève.

De twee partijen hebben elkaar de laatst tijd flinke verwijten gemaakt, onder meer vanwege een luchtaanval door de internationale coalitie op Syrische eenheden. De VS heeft toegegeven dat het een vergissing was. Bij de aanval kwamen volgens de Russen zeker 62 militairen om. De Russische VN-ambassadeur liep weg uit een vergadering van de Veiligheidsraad over de kwestie.

STER reclame