'Klimaatakkoord Parijs op koers, maar gaat doel missen'

ANP

Het is een grote stap, maar geen reden voor een feestje zegt hoogleraar Rik Leemans. De grootste luchtvervuilers ter wereld, China en de VS, hebben het klimaatakkoord van Parijs goedgekeurd. Toch zal de doelstelling van het historische klimaatakkoord volgens Leemans niet worden behaald.

"Als alle deelnemende landen hun voorstellen opvolgen, zal de temperatuur op aarde juist met 3,5 graad zijn toegenomen aan het einde van de eeuw. Helaas, fors meer dan het statement van Parijs een jaar geleden: maximaal 2 graden warmer", zegt Leemans.

De klimaatdeskundige heeft dat samen met zijn team aan de Universiteit Wageningen berekend. "Het is een gebrek aan ambitie bij de geïndustrialiseerde grootmachten. Hopelijk neemt een van hen écht het voortouw. Anders halen we het simpelweg niet."

Bekrachtiging door China en de VS is cruciaal voor het klimaatakkoord

Wat was het doel van Parijs?

Wereldwijd maatregelen nemen om de opwarming van het klimaat tegen te gaan. Het streven is dat de temperatuur wereldwijd slechts 1,5 à 2 graden Celsius stijgt. De uitstoot van broeikasgassen moet fors teruggedrongen. Halverwege de eeuw moet de uitstoot in balans zijn met wat de aarde kan opnemen.

De 180 deelnemende landen moeten er jaarlijks minstens 91 miljard euro aan bijdragen voor armere landen. Voor opkomende economieën is het lastiger de uitstoot te beperken vanwege financiële en technologische beperkingen.

Wanneer gaat het verdrag in? 

Het verdrag treedt in werking als 55 landen het hebben goedgekeurd. Ze moeten samen verantwoordelijk zijn voor 55 procent van de mondiale uitstoot. Inmiddels hebben 25 landen het verdrag geratificeerd.

Zowel China en de VS hebben definitief getekend. De twee grootmachten zijn samen goed voor bijna 40 procent van de wereldwijde uitstoot.

Nederland heeft het verdrag nog niet goedgekeurd. Het moet nog door de Tweede en Eerste Kamer. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu verwacht dat dit nog voor het einde van het jaar gedaan zal zijn.

CO2-uitstoot in de VS EPA

'Uitstoot moet sneller omlaag'

"Als je kijkt naar wie er allemaal meedoen, ligt het akkoord op koers om eind dit jaar in te gaan", zegt Leemans. "Maar het is urgent om de uitstoot sneller terug te dringen."

"Gassen als CO2 blijven relatief lang aanwezig in de atmosfeer. Hoe langer je wacht, hoe sneller de uitstoot moet dalen. Als de maximale broeikasuitstoot in 2020 is bereikt, zal het jaarlijks drie procent moeten dalen. Bij 2030 moet het per jaar met zeven procent omlaag."

De grote landen kijken volgens Leemans nog te weinig naar volledige kosten van klimaatverandering. "Van bosbranden in Californië, overstromingen in Bangladesh tot de hagelstormen in Brabant: overal krijgt de burger ermee te maken. Daarom moet er zo snel mogelijk actie worden ondernomen."

Historisch akkoord

De klimaatdeskundige benadrukt wel dat er een belangrijk begin is gemaakt. "Na alle mislukte pogingen in het verleden, kregen we vorig jaar eindelijk een wereldwijd klimaatakkoord in Parijs. Het zou zonde zijn nu niet doortastend genoeg te zijn." 

De klimaatdeskundige vindt dat de economische grootmachten te afwachtend zijn. "Vanuit solidariteit zouden de landen die vroeger al veel vervuild hebben nu veel minder moeten uitstoten."

Die voorbeeld-functie is volgens Leemans ook weggelegd voor grote bedrijven. "Die kunnen dan zeggen tegen andere ondernemingen: wij zijn schoon, waarom jullie niet? Zodra die discussie echt op gang komt, is het hek van de dam."