'Uitvinding Anton van Zanten redde duizenden levens'

Anton van Zanten EOB

De Nederlandse uitvinder Anton van Zanten heeft een oeuvreprijs ontvangen van het Europese Octrooibureau. Op een festival in Lissabon kreeg hij de European Inventor Lifetime Achievement Award voor zijn elektronisch stabilisatie programma (ESP).

ESP voorkomt dat auto's in een slip belanden als er plotseling wordt uitgeweken. Van Zanten merkte in de jaren 70 dat veel ongelukken gebeurden doordat chauffeurs de macht over het stuur kwijtraakten na een onverwachte manoeuvre. De auto slipt dan doordat de wielen blokkeren.

Met sensoren in de wielen en het stuurwiel kan ESP dat voorkomen, door de wielen hydraulisch individueel bij te sturen als er wordt uitgeweken. Het systeem werd eerst ingevoerd door Mercedes en is sinds 2014 verplicht voor bijna alle Europese auto's.

Ik moest vechten tegen die scepsis. Ze meenden dat de tijd nog niet rijp was en dat het te veel zou kosten.

Anton van Zanten

Het octrooibureau heeft berekend dat sinds de introductie alleen al in Europa 260.000 ongelukken zijn voorkomen door ESP en 8500 levens zijn gered. "Daarmee heeft alleen de autogordel meer levens gered."

Toch was het volgens de 75-jarige Van Zanten niet makkelijk om het systeem aan de man te krijgen. "Veel mensen vonden het te futuristisch", zei hij bij de uitreiking. "Ze meenden dat de tijd nog niet rijp was en dat het te veel zou kosten. Ik moest vechten tegen die scepsis."

Elandtest

Het duurde daarom tot 1987 voordat hij het systeem op de weg kon uittesten. Aanvankelijk reed hij zelf proefritten op gladde wegen. Omdat de benodigde computers nog niet klein genoeg waren, was de auto volgestouwd met apparatuur. Inmiddels neemt ESP niet meer ruimte in dan een lunchtrommel.

De doorbraak kwam in 1997, toen de Mercedes-Benz A-klasse niet door de Zweedse elandtest kwam. Al bij 78 kilometer per uur sloeg de auto over de kop als er plotseling moest worden uitgeweken. De fabrikant liet halsoverkop ESP installeren in 130.000 auto's, waarna de test wel werd gehaald.

Van Zanten raadt jonge uitvinders daarom aan geduld te hebben. "Blijf creatief en geef niet meteen op, ook al krijg je veel kritiek." Zelf heeft hij in totaal 180 octrooien op zijn naam staan, waarvan 36 te maken hebben met rijveiligheid. 

STER Reclame