Plasterk wil geen openheid geven over aantal taps

Het gebouw van de AIVD in Zoetermeer ANP
Geschreven door
Joost Schellevis
Researchredacteur

De geheime diensten mogen niet bekendmaken hoe vaak ze telefoon- en internetverbindingen aftappen. Dat schrijft minister Plasterk van Binnenlandse Zaken in een brief aan Reporter Radio. Dat programma had om de tapstatistieken gevraagd.

Onlangs oordeelde de Raad van State tot twee keer toe dat Plasterk opnieuw moet afwegen of hij de tapstatistieken geheim wil houden. De raad stelde dat de noodzaak van die geheimzinnigheid onvoldoende door Plasterk was aangetoond. Naast Reporter Radio spande ook burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom een zaak aan om de tapgegevens boven water te krijgen.

Maar Plasterk blijft erbij dat de gegevens niet openbaar worden. Als bekend wordt hoe vaak de geheime diensten aftappen, kan dat een gevaar voor de staatsveiligheid zijn, zegt Plasterk. Ook zou het niet in het maatschappelijk belang zijn om de statistieken openbaar te maken.

"Aanmatigend"

Wil van der Schans van Reporter Radio reageert teleurgesteld. "Ik vind het heel aanmatigend om te zeggen dat deze statistieken niet in het gemeenschappelijk belang zijn", zegt Van der Schans. "In de landen om ons heen worden deze statistieken wel gewoon gepubliceerd. Het maakt nogal wat uit of er honderd of duizend mensen worden afgetapt." Ook Bits of Freedom noemt de uitkomst "uiterst teleurstellend".

De CTIVD, de officiële toezichthouder op de geheime diensten, vindt dat de tapstatistieken best openbaar gemaakt kunnen worden. Plasterk is het echter niet eens met de argumenten van de waakhond.

Overstappen van chat-app

Volgens Plasterk zouden kwaadwillenden, maar ook andere inlichtingendiensten, op basis van de statistieken een beeld kunnen krijgen van de capaciteiten van de geheime dienst. Dat zou bijvoorbeeld kunnen gebeuren als veel gebruikers van de ene naar de andere chat-app overstappen. Als het aantal taps vervolgens sterk daalt, zouden mensen de conclusie kunnen trekken dat die andere chat-app blijkbaar minder goed kan worden afgetapt.

Plasterk trekt daarbij de vergelijking met Netflix. Als het aantal bezoekers van Netflix aanzienlijk stijgt op het moment dat er een nieuwe serie wordt aangekondigd, kan dat aan elkaar worden gekoppeld, schrijft Plasterk.