Een jongen rookt een joint in een coffeeshop in Amsterdam ANP
NOS Nieuws Buitenland

NL drugsbeleid voorbeeld voor de wereld, maar is dat wel zo?

De gebalanceerde Hollandse drugsaanpak slaat aan in het buitenland. Dat merkt staatssecretaris Martin van Rijn van Volksgezondheid. Hij is deze week op een VN-top in New York waar politici praten over het wereldwijde drugsbeleid. Na jarenlang een 'war on drugs' te hebben gevoerd, willen veel landen het nu over een andere boeg gooien. 

"Er ontstaat een kentering in het denken. Ik kan niet helemaal zeggen dat Nederland dat heeft veroorzaakt, maar wij spelen wel een rol in die internationale discussie", zei Van Rijn vanochtend in het NOS Radio 1 Journaal

Gebalanceerde aanpak

"Er komt steeds meer aandacht voor de gezondheid", ziet de staatssecretaris. Een aspect dat al langer deel uitmaakt van het Nederlandse gebalanceerde drugsbeleid dat zich richt op preventie, het bestrijden van criminaliteit en behandelprogramma's voor verslaafden. 

Volgens Van Rijn hebben veel landen interesse in onze gebalanceerde aanpak. "Dat merkten we al toen we in Europa praatten over de voorbereiding van deze conferentie en je ziet nu ook dat landen buiten de EU dezelfde interesse tonen." 

Je kunt iedere maand dezelfde junkies oppakken, maar misschien is het ook handig om te kijken hoe je ze kunt laten afkicken.

De NYPD tegen staatssecretaris Van Rijn

"Gisterochtend sprak ik de politie hier in New York. Die kijken hoe ze meer samen kunnen werken met de gezondheidszorg", aldus Van Rijn. "Ze zeggen, we kunnen wel elke maand dezelfde junkies in de metro oppikken, maar misschien is het ook handig om te kijken hoe we ze kunnen laten afkicken." 

Het is volgens hem beter dat naar meerdere aspecten wordt gekeken, in plaats van je focussen op één onderdeel. Toch is er in Nederland niet op elke stap in de drugsketen toezicht. Zo wordt de wietteelt, die illegaal is, niet gecontroleerd. Coffeeshophouders en burgemeesters zien dat graag anders.

Van Rijn erkent dat, maar noemt het huidige beleid pragmatisch. "Als je je afvraagt wat ouders van ons verwachten, dan zijn dat drie dingen. Dat we kinderen weerbaar maken om te voorkomen dat ze aan de drugs raken, dat mensen die eraan verdienen worden aangepakt en dat we verslaafde kinderen helpen. Dat is altijd een balans. Maar als we naar het aantal drugsverslaafden en het aantal infectieziekten kijken, scoort Nederland heel goed." 

Nederland loopt achter en ontkent dat.

Onderzoeker Martin Jelsma

Daar is Martin Jelsma, drugsonderzoeker voor het Transnational Institute het niet helemaal mee eens. Hij is deze week ook in New York en is betrokken geweest bij de voorbereiding van de VN-top. "Nederland had een voorbeeldrol wat betreft de volksgezondheidsaspecten, maar zit nu al een tijd vast in de discussie over hoe het verder moet met de cannabismarkt. Op dit moment zie je dat andere landen wel stappen maken." 

Jelsma noemt Uruguay en vier Amerikaanse staten als voorbeeld. "Die hebben de markt volledig gereguleerd, van teelt tot consumptie. Nederland loopt achter en ontkent dat de discussie zich verder ontwikkelt." 

Van Rijn vraagt zich af of het controleren van de wietteelt zal helpen om jongeren van de drugs te houden. "Je kunt kijken wat er in zit, maar vanuit het volksgezondheidsaspect kijk ik graag hoe we jongeren kunnen weerhouden om drugs te gebruiken. Het is belangrijk dat we onze jeugd beschermen." 

Jelsma is minder optimistisch over de VN-top dan Van Rijn. De aanleiding voor deze conferentie was een oproep van de Latijns-Amerikaanse landen. Die lijden onder de 'war on drugs', zegt de onderzoeker. Hij beaamt dat de landen meer aandacht voor de gezondheidskant willen, maar over veel andere dingen bestaat onenigheid. 

Landen lijken het niet eens te worden over een nieuwe aanpak. Ook de afschaffing van de doodstraf voor niet-gewelddadige drugsdelicten is een gevoelig onderwerp. "De hoop was dat het een keerpunt zou worden om echt te praten over andere benaderingen van het drugsprobleem, maar de onderhandelingen maken duidelijk dat er geen consensus is." 

STER reclame