'Zulke aanslagen organiseer je niet in een paar dagen'

time icon
VRT

Vier maanden na de aanslagen in Parijs is nu Brussel het doelwit van een gecoördineerde terreuractie. De aanslagen in de Belgische hoofdstad komen drie dagen na de arrestatie van Salah Abdeslam, die werd gezocht vanwege betrokkenheid bij de aanslagen in Parijs. Is er een verband?

In sommige media wordt gespeculeerd over een wraakactie voor de aanhouding van Abdeslam, maar volgens terrorisme-expert Quirine Eijkman is het onwaarschijnlijk dat de aanslagen pas afgelopen weekend zijn voorbereid. "Dit is niet iets wat je even in een paar dagen organiseert. Als je kijkt naar de aanslagen op het vliegveld en de metro, dat vereist toch wel een behoorlijke coördinatie. Mijn vermoeden is dat er toch iets meer planning achter zit. Het kan zijn dat er een relatie is, maar dat weten we niet."

De veiligheidsdiensten hielden sinds Parijs wel rekening met nieuwe aanslagen in België. Eijkman: "Zowel bij de aanval op Charlie Hebdo als bij die andere verschrikkelijke aanslagen in november was er sprake van Belgische connecties. Er is een behoorlijk aantal Belgische moslims geradicaliseerd en een aantal is ook naar Syrië vertrokken om te strijden. Dat baarde de veiligheidsdiensten al langer zorgen."

De kleine triomf die werd gevierd na de aanhouding van Abdeslam was van erg korte duur.

Bibi van Ginkel, terreurexpert Instituut Clingendael

Lieven Pauwels, specialist radicalisme van onderzoeksinstituut IRCP, vermoedt dat er wel degelijk een verband is tussen de arrestatie van Abdeslam en de aanslagen van vandaag. "De gebeurtenissen zijn zo dicht bij elkaar dat het bijna niet anders kan dan dat er een of andere operatie in een versnelling is geraakt. Het is echt nog speculeren, maar het gevoel zegt toch wel dat er een link moet zijn. Mogelijk was het ook gebeurd als Abdeslam niet was gepakt, maar dan misschien niet nu."

Het is ook maar de vraag of er sprake is van een hecht terreurnetwerk dat de verschillende aanslagen coördineert. Pauwels: "Het terrorisme in België bestaat tegenwoordig uit heel losse netwerken, niet uit strak gecoördineerde cellen. Het kan dat een cel is geactiveerd door de gebeurtenissen."

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

Een overzicht van de gebeurtenissen in Brussel tot nu toe

Een andere mogelijkheid is dat de aanslagen in opdracht van IS zijn uitgevoerd. "Omdat er iets in het Arabisch is geroepen wordt er een link gelegd met IS, maar daar moet je erg voorzichtig mee zijn", zegt Pauwels. "Er zijn namelijk altijd mensen die in naam van zo'n organisatie aanslagen plegen zonder dat daar echt leden van die groepering bij betrokken zijn."

Terrorisme-expert Bibi van Ginkel van Instituut Clingendael is voorzichtig met conclusies en legt ook nog geen verband met de arrestatie van Abdeslam. "Het roept die vraag wel op. In ieder geval is de kleine triomf die werd gevierd na de aanhouding van erg korte duur, nu blijkt dat ze toch te laat ontdekken wat er allemaal nog op stapel stond. Er werd wel voor gewaarschuwd, maar het is niet gelukt het voor te zijn."

STER Reclame