Een Syrisch jongetje in een vluchtelingenkamp in het noorden van Griekenland EPA

"Niet grenzen, maar mensen moeten worden beschermd." Die oproep hebben vier hulporganisaties aan premier Rutte gedaan aan het begin van de EU-top over de vluchtelingencrisis. "Het is tijd dat Europa mensenrechten weer centraal stelt", schrijven ze in een gezamenlijke brief. 

Vandaag en morgen praten de Europese regeringsleiders over een deal met Turkije. Die deal moet een einde maken aan de grote vluchtelingenstroom naar Europa. Oxfam Novib, Save the Children, Dokters van de Wereld en Stichting Vluchteling vinden dat Europa met het principe-akkoord dat vorige week werd gesloten de rechten van vluchtelingen schendt. 

"Waar wij ons vooral zorgen over maken, is dat de rechten van mensen worden ingeruild voor een politiek belang", zegt Save the Children-directeur Pim Kraan in het NOS Radio 1 Journaal.

Niets te verliezen

De hulporganisaties schrijven dat de maatregelen er "slechts op gericht zijn om de eigen Europese politieke crisis te bezweren". De afspraken zouden de levens van "tienduizenden mensen die zijn gevlucht voor oorlog, armoede en geweld" in gevaar brengen. "De selectieve grenssluitingen die momenteel dagelijks tienduizenden mensen in mensonterende situaties brengen en de op handen zijnde uitruil van mensen met Turkije, zijn Europa onwaardig", schrijven de organisaties. 

"In de vluchtelingenkampen zien we steeds meer mensen met psychische problemen. Mensen hebben niets meer te verliezen", zegt Kraan. "Er is geen onderdak, geen bescherming tegen de kou, en hulporganisaties krijgen geen toegang. We hebben geprobeerd mensen die tussen de prikkeldraden zitten met pasgeboren baby's te helpen, maar we mogen er niet bij. Dit zijn niet de morele waarden waarop Europa is gebouwd. Dit kan zo echt niet doorgaan." 

Mensen worden nodeloos bestookt met feiten die niet kloppen.

Save the Children-directeur Pim Kraan

"Ja we hebben een uitdaging", geeft Kraan toe. "Maar we hebben ter vergelijking nog lang niet het niveau bereikt van de opvang tijdens de Kosovo-crisis. Ik denk dat het belangrijk is dat er politiek leiderschap wordt getoond. We moeten niet zeggen dat de welvaartsstaat wordt ondermijnd door het vluchtelingenprobleem. Dat is niet waar. We moeten niet zeggen dat de helft van de vluchtelingen gelukszoekers zijn. Dat is niet waar. Mensen worden nodeloos bestookt met feiten die niet kloppen", vindt Kraan. 

Intentieverklaring Turkije

De regeringsleiders kwamen ruim een week geleden tot een intentieverklaring met Turkije. Die verklaring houdt in dat Turkije alle vluchtelingen die de oversteek naar Griekenland maken terugneemt. Dit op voorwaarde dat Europese landen erkende vluchtelingen uit Turkse vluchtelingenkampen over laten komen. De EU-regeringsleiders hopen vandaag en morgen de intenties om te zetten in harde afspraken.

STER reclame