Umberto Eco in 2010 EPA

De Italiaanse schrijver, wetenschapper en filosoof Umberto Eco (84) is overleden. Hij stierf gisteravond, zo heeft zijn familie bekendgemaakt.

Eco brak in 1980 door met De naam van de Roos, een complexe, historische misdaadroman die speelt in een klooster in de veertiende eeuw. Eco maakte tijdens het schrijven tientallen tekeningen "om te zien hoe de personages bewegen" in de ruimten en het doolhof van het klooster. Wereldwijd zijn er miljoenen exemplaren van verkocht en in 1986 werd de roman verfilmd. Andere bekende boeken van hem zijn De slinger van Foucault (1988), Het eiland van de vorige dag (1994) en De begraafplaats van Praag (2010).

Eco werd in 1932 geboren in Alessandria in Noord-Italië. Hij werd katholiek opgevoed, maar werd later atheïst en keerde zich tegen de macht van de Rooms-Katholieke Kerk. Na zijn studie middeleeuwse filosofie en literatuur maakte hij naam als wetenschapper. Hij werkte onder meer als hoogleraar semiotiek (tekenleer) aan de Universiteit van Bologna. 

Als fervent tegenstander van oud-premier Berlusconi mengde hij zich geregeld in het intellectuele debat in Italië. Daarnaast stond Eco bekend als voorvechter van een verenigd Europa. Hiervoor kreeg hij in 2012 de Vrede van Nijmegen Penning, een tweejaarlijkse prijs voor mensen die zich inzetten voor vrede in Europa.

In een interview verweerde hij zich tegen critici die hem te erudiet, te filosofisch en te ingewikkeld vonden. "Alleen uitgevers en sommige journalisten geloven dat mensen eenvoudige kost willen", zei Eco. "Mensen zijn de simpele dingen zat. Ze willen worden uitgedaagd." Ook schreef hij eens: "Boeken spreken altijd van andere boeken, en elk verhaal vertelt een verhaal dat al eens is verteld."

'Ik doe soms wel acht of negen jaar over het schrijven van een boek'

Vorig jaar verscheen Eco's laatste roman, Het Nulnummer. Het was zijn enige roman die zich volledig afspeelt in de recente geschiedenis en gaat over de corruptie in het Italië van de jaren 90. Ter gelegenheid van het verschijnen van dit boek bracht Nieuwsuur een bezoek aan de schrijver in Milaan.

De Italiaanse premier Renzi is diep bedroefd over de dood van Umberto Eco. In een reactie prijst hij de schrijver als een uitzonderlijk voorbeeld van een Europese intellectueel. "Zijn dood betekent een groot verlies."

STER reclame