Een datacenter van Google, waar gegevens worden opgeslagen Een datacenter van Google, waar gegevens worden opgeslagen / Google

De Verenigde Staten beloven de data van Europeanen beter te beschermen, zegt de Europese Commissie. Daarmee lijkt een belangrijk conflict tussen de Verenigde Staten en Europa in ieder geval voorlopig opgelost. 

De afspraak is onderdeel van een nieuw akkoord van de Europese Unie en de Verenigde Staten, dat de naam 'EU-US Privacy Shield' heeft meegekregen. De regels zullen jaarlijks opnieuw onder de loep worden genomen, indien nodig.

In oktober verklaarde het Europese Hof van Justitie de juridische basis op grond waarvan bedrijven als Facebook, Google en Apple data opslaan, ongeldig. Sindsdien zijn de onderhandelingen over Privacy Shield, de opvolger van die zogenoemde Safe Harbor-beschikking in een stroomversnelling geraakt. 

Zonder nieuwe privacybeloftes vanuit de Verenigde Staten, hadden bedrijven mogelijk moeten stoppen met het opslaan van data in de Verenigde Staten. Amerikaanse bedrijven doen dat nu nog veelvuldig, ook als het gaat om gebruikers van buiten de VS.

Oostenrijkse Facebook-gebruiker

De kwestie begon met de onthullingen van klokkenluider Edward Snowden, die grootschalige spionage door de Amerikaanse overheid aan het licht bracht. Een boze Facebook-gebruiker uit Oostenrijk, Max Schrems, protesteerde daarop tegen opslag van zijn privégegevens door Facebook in de VS. 

Diezelfde Schrems is in ieder geval kritisch over de afspraken. Hij tekent aan dat de Verenigde Staten geen nieuwe wetgeving introduceren om Europeanen beter te beschermen, maar dat het politieke akkoord is gebaseerd op beloftes in brieven. Volgens Schrems is dat onvoldoende.

'Duidelijke beloftes'

De Verenigde Staten hebben volgens vicevoorzitter Andrus Ansip van de Europese Commissie duidelijke beloftes gedaan om beter om te gaan met de privégegevens van Europeanen. Zo belooft de Amerikaanse overheid geen grootschalige surveillance-operaties los te laten op data van Europeanen.

Bovendien moet er worden gecontroleerd of bedrijven zich aan de regels houden. Tot nu toe waren die controles er nauwelijks: de Amerikaanse Federal Trade Commission controleerde enkel of bedrijven beloofden zich aan de regels te houden, niet of dat daadwerkelijk gebeurde.

Ook komt er binnen het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken een speciale ombudsman waar Europeanen met privacyklachten naartoe kunnen, vertelde Eurocommissaris Věra Jourová van Justitie. Tot nu toe hadden Europeanen geen mogelijkheid om te klagen bij de Amerikaanse overheid.

Te laat

Het akkoord tussen de EU en de VS komt eigenlijk net te laat: de Europese privacywaakhonden hadden de onderhandelaars tot en met 31 januari gegeven om met een oplossing te komen.

De privacywaakhonden hadden bedrijven als Facebook, Apple en Microsoft kunnen verbieden om data in de Verenigde Staten op te slaan als er geen nieuw akkoord was gekomen. Hoewel dat nu niet meer waarschijnlijk lijkt, zal nog moeten blijken of de Europese rechter vindt dat het nieuwe verdrag genoeg privacybescherming biedt.

Wat er precies is afgesproken, is nog niet bekend: de teksten zijn nog niet gepubliceerd. Maandagavond zei Jourová dat er nog geen akkoord was; dat duidt erop dat het akkoord op het laatste moment is gesloten. 

STER reclame