Werken in dieselrook nog schadelijker dan gedacht

ANP
Geschreven door
Ben Meindertsma
Redacteur
Bas de Vries
NOS Net-redacteur

Mensen die jarenlang hebben gewerkt in dieselrook, zoals bouwvakkers en garagepersoneel, gaan vaker dood door longkanker dan tot nu toe werd aangenomen. Dat blijkt uit een conceptrapport van de Gezondheidsraad dat in handen is van de NOS.

Uit het rapport blijkt dat een leven lang werken in een grote hoeveelheid dieselrook leidt tot zeven extra doden op honderd werknemers (om precies te zijn 689 op de 10.000). Tot nu toe ging men ervan uit dat het om ongeveer één extra dode door longkanker ging.

Hart- en vaatziekten

Het rapport baseert zich op studies naar de gezondheidseffecten van oudere dieselmotoren. Over dieselmotoren die recentelijk op de markt zijn gekomen, zijn geen cijfers bekend. Aangenomen wordt dat die aanzienlijk minder kanker veroorzaken.

Longkanker is niet de enige aandoening die veroorzaakt wordt door dieselrook. Een nog grotere groep werknemers loopt het risico op hart- en vaatziekten of longaandoeningen, zoals COPD en astma.

Vuilnismannen

Ongeveer 600.000 mensen werken met enige regelmaat in de uitlaatgassen van dieselmotoren. Het gaat onder andere om personeel in garages, overslagbedrijven in havens, op veerboten, vrachtauto’s en vuilniswagens. Ongeveer 75.000 van deze mensen kunnen zelfs aan grote hoeveelheden dieselrook worden blootgesteld, aldus een ruwe schatting uit 2004.

Tot voor kort werd weinig gedaan om dieseluitstoot te verminderen. "Ik ken tientallen oud-collega's die voor hun zeventigste aan kanker zijn overleden", zegt de gepensioneerde ex-buschauffeur Ton van den Berg. "Het werd mij tien jaar geleden pas echt duidelijk dat diesel een probleem was." Samen met de FNV en oud-chauffeurs uit Amsterdam probeert hij meer erkenning te krijgen voor het probleem.

Sinds een aantal jaren zijn bedrijven verplicht om praktische maatregelen te nemen om de blootstelling zoveel mogelijk te beperken. Arbo-deskundigen zeggen dat de blootstelling voor werknemers in veel bedrijven daardoor flink is verminderd. De arbeidsinspectie (I-SZW) zegt niet te controleren of bedrijven zich aan de afspraken houden.

Strenge norm

Met het rapport van de Gezondheidsraad kan voor het eerst een landelijke grenswaarde worden vastgesteld. Op dit moment moeten bedrijven of sectoren zelf de grens vaststellen. Die moet lager zijn dan 50 microgram elementair koolstof (EC) per kubieke meter. Werknemers van bedrijven die het probleem niet serieus nemen, kunnen daardoor nog altijd werken in veel te hoge concentraties dieselrook. 

Deskundigen verwachten dat op basis van dit rapport de landelijke grenswaarde moet worden verlaagd naar minder dan 10 microgram EC. Nederland zou daarmee het eerste land ter wereld worden met zo'n strenge norm.

Afzuiginstallaties

Voor bedrijven waar werknemers nog altijd werken met te veel dieselrook zal een strenge grenswaarde grote gevolgen hebben. Ze zullen oude dieselmotoren moeten vervangen door elektrisch aangedreven voertuigen of nieuwe dieselmotoren, afzuiginstallaties moeten plaatsen of roetfilters moeten gebruiken.

De Gezondheidsraad wil niet reageren voordat er een definitief rapport is.

Wilt u reageren? Of heeft u zelf jarenlang gewerkt in de dieselrook? Mail naar bas.de.vries@nos.nl of ben.meindertsma@nos.nl

Onderhandelen over kankerverwekkende diesel  

Werkgevers en werknemers in de SER gaan komend jaar onderhandelen over de grenswaarde voor diesel op de werkplek. 

Op dit moment zijn bedrijven verplicht “zoveel mogelijk te voorkomen” dat hun werknemers worden blootgesteld aan dieselgassen, aldus de arbeidsinspectie. Maar ze hoeven niet te voldoen aan een landelijke grenswaarde.

Een grenswaarde is een waarde die bepaalt aan hoeveel kankerverwekkende stof werknemers mogen worden blootgesteld. Het criterium is dat niet meer dan 1 op de 10.000 mensen per jaar mogen overlijden aan de kankerverwekkende stof.

Dieselrook wordt gemeten door te kijken naar de hoeveelheid elementair koolstof (EC) in de lucht. Volgens het rapport van de Gezondheidsraad overlijden bij een leven lang werken in slechts 10 EC per kubieke meter nog altijd vier op de 10.000 mensen voor hun tachtigste aan longkanker. De grenswaarde moet dus lager worden dan 10 EC, als de Gezondheidsraad vasthoudt aan het criterium van 1 sterfgeval op 10.000.