Lek bij commissie Stiekem over Plasterk: een overzicht

Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op het Binnenhof ANP

Vanavond maakte het OM bekend dat een of meer fractievoorzitters zich mogelijk schuldig hebben gemaakt aan ambtsmisbruik, door te lekken uit de commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CIVD). Wat ging hieraan vooraf? 

Op 14 februari 2014 blijkt dat de fractievoorzitters van de Tweede Kamer een conflict hebben over wat er in de CIVD, de zogenoemde 'commissie Stiekem', is voorgevallen over de kwestie rond minister Plasterk en de geheime diensten. 

Plasterk heeft op televisie berichten ontkend dat Nederland aan de Amerikaanse geheime dienst NSA 1,8 miljoen telefoongegevens heeft doorgespeeld. Later wordt het Plasterk duidelijk dat Nederland dat wel heeft gedaan, en dat hij dus voor zijn beurt heeft gesproken. 

Daar moet Plasterk de Tweede Kamer over informeren in de commissie Stiekem, omdat het over het werk van geheime diensten gaat. De grote vraag is of hij dat vervolgens ook heeft gedaan. Want sommige Haagse bronnen zeggen van wel, anderen van niet.

Niet duidelijk

Dat er op enig moment iets over de kwestie in de commissie Stiekem is besproken staat wel vast. Bronnen rond de inlichtingendiensten bevestigden tegenover de NOS dat de commissie op 12 december 2013 is geïnformeerd. Maar kennelijk is dat niet gebeurd op een manier die voor alle deelnemende fractievoorzitters duidelijk was. 

Journalisten zijn rechtstreeks benaderd door een direct betrokkene, niet zijnde minister Plasterk zelf, met de mededeling dat Plasterk de fractievoorzitters echt heeft geïnformeerd. Dat leidde tot berichten in de media. Daarop trok de commissie Stiekem de conclusie dat hiermee hoogstwaarschijnlijk vertrouwelijke informatie was gelekt. 

Dat terwijl alles wat in de commissie wordt besproken topgeheim is. Er worden zelfs geen officiële notulen van gemaakt, wel aantekeningen die alleen de fractievoorzitters mogen lezen. 

Motie van wantrouwen

D66-leider Pechtold besluit een motie van wantrouwen in te dienen tegen minister Plasterk waarin hem wordt verweten dat hij de Kamer onjuist heeft geïnformeerd. Dit leidt tot woede bij PvdA-leider Samsom en twijfel bij de ChristenUnie en de SGP. Die steunen de motie uiteindelijk niet, waardoor Plasterk voldoende steun heeft om te blijven.

Premier Rutte wil niet ingaan op het conflict. "Daar kan ik niet in treden want ik heb geen inzage in wat er in die commissie gebeurt. Dus dat weet ik niet," zei hij. Maar hij geeft wel een oordeel over de betrokken ministers: "Mijn opvatting is dat Plasterk en Hennis de Kamer correct hebben geïnformeerd."

De voorzitter van de commissie, VVD-fractievoorzitter Zijlstra, doet op 13 maart 2014 aangifte bij het OM. Meer dan een jaar later komt het OM tot de conclusie dat er misschien sprake is van een ambtsmisdrijf, en dat de Tweede Kamer verder moet beslissen. 

Tijdlijn

5 augustus 2013: Der Spiegel: Eerste berichten dat NSA telefoondata van landen verzamelt.
11 oktober 2013: NSA zegt tegen Plasterk dat Nederland geen doelwit was.
21 oktober 2013: Le Monde: NSA heeft 1,8 miljoen telefoongesprekken van Nederland.
22 oktober 2013: Plasterk bij Pauw & Witteman: dit doen onze diensten niet.
30 oktober 2013: Plasterk bij Nieuwsuur: dit doen onze diensten niet.
31 oktober 2013: NSA maakt bekend dat 1,8 miljoen metadata bestaan maar vertelt niet wie ze verzameld heeft.
6 november 2013: Plasterk in Kamerdebat: dit doen onze diensten niet.
20 november 2013: AIVD/MIVD concluderen dat 1,8 miljoen slaat op info die is verzameld door de Nederlandse NSO.
22 november 2013: Plasterk en Hennis worden geïnformeerd: de 1,8 miljoen info komt wél van eigen diensten.
10 december 2013: Premier Rutte werd door de ministers geïnformeerd.
12 december 2013: 'commissie-Stiekem' waarin minister Plasterk wel of niet de fractievoorzitters heeft geïnformeerd.
18 december 2013: briefing Tweede Kamer van leiding van AIVD en MIVD over werkwijze metadata verzamelen.
4 februari 2014: kort briefje van Plasterk en Hennis dat Nederland zelf die 1,8 miljoen datapakketjes heeft verzameld.
14 februari 2014: de fractievoorzitters hebben een conflict over wat er in de commissie-Stiekem is gebeurd. Achteraf blijkt dat fractievoorzitter Zijlstra rond deze tijd aangifte heeft gedaan bij het OM. Het OM is een onderzoek naar de fractievoorzitters gestart.
11 november 2015: het OM geeft het onderzoeksrapport aan de Tweede Kamer omdat er mogelijk een fractievoorzitter heeft gelekt naar de pers. Dat is een ambtsmisdrijf. Alleen de regering of de Tweede Kamer mogen dan opdracht tot vervolging geven.

STER Reclame