AFP

Dat het geen televisiespektakel zou worden als bij de twee Republikeinse debatten, was verwacht. Maar het eerste treffen tussen de presidentskandidaten van de Democratische Partij werd evengoed een onderhoudende avond. Met meer inhoudelijke discussies en minder persoonlijke aanvallen dan bij de Republikeinen.

Alle ogen waren gericht op Hillary Clinton en haar belangrijkste tegenstander, senator Bernie Sanders. En naar hen ging dan ook verreweg de meeste spreektijd.

De zelfverklaarde socialist Sanders scoorde veel punten met zijn aanvallen op Wall Street en de rijkste 1 procent: “Zie ik mijzelf als een onderdeel van een casino-kapitalistisch systeem? Waarin zo weinig mensen zo veel hebben en zo veel mensen zo weinig? Waarin het graaien en de roekeloosheid van Wall Street deze economie heeft vernietigd? Nee. Ik geloof in een systeem waarin iedereen het goed heeft."

Clinton en Sanders botsen over economie

Clinton blijft favoriet

Hillary Clinton was voor dit debat de gedoodverfde winnaar van de Democratische nominatie. En dat lijkt zo te blijven. Ze oogstte onder meer veel lof met haar ruime ervaring op buitenlands beleid: "In 2008 vroeg Barack Obama mij om minister van Buitenlandse Zaken te worden. Hij waardeerde mijn kennis. En ik heb veel tijd met hem doorgebracht in de 'Situation Room', waarin we ons over veel moeilijke dossiers hebben gebogen.

Zoals de moeilijke beslissing die Obama moest nemen over Osama Bin Laden, toen ik een van zijn weinige adviseurs was. Of het samenstellen van een coalitie om sancties tegen Iran in te stellen. Ik heb veel bewijzen die laten zien wat ik zou doen als president."

Het Amerikaanse volk is doodmoe van je e-mails. Laten we praten over de echte problemen.

Bernie Sanders tegen Hillary Clinton

Clinton leek weinig last te hebben van het imagoprobleem, waarmee ze in haar peilingen kampt. In enquêtes zeggen kiezers haar kundig, maar onsympathiek te vinden. Vanavond bracht ze de zaal geregeld tot een staande ovatie. Bijvoorbeeld over het feit dat zij de eerste vrouwelijke president zou zijn.

Ovaties waren er ook voor Bernie Sanders. Toen Clinton weer eens werd gevraagd om te reageren op het feit dat zij als minister van Buitenlandse Zaken een privé-mailadres en -server had gebruikt, brak Sanders in: "Eerlijk gezegd is het Amerikaanse volk doodmoe van je e-mails. Laten we praten over de echte problemen in dit land." Een luide lach van Clinton was het gevolg en de twee schudden elkaar de hand.

Vuurwapens

Het hele debat vond plaats in een sfeer van inhoudelijk respect voor elkaars ideeën. Dat verschilde zeer sterk met de Republikeinse debatten, die werden gedomineerd door een bij vlagen beledigende Donald Trump en een groep ongemakkelijke tegenstanders die zich er soms geen raad mee wisten.

Toch vielen Sanders en Clinton elkaar bij vlagen aan. Zoals in het vuurwapendebat. De senator uit Vermont heeft in het verleden plannen gesteund die vuurwapenfabrikanten immuniteit gunnen. Op de vraag aan Clinton of haar concurrent dus genoeg doet om vuurwapengeweld terug te dringen, was haar antwoord: "Nee. We moeten kijken naar het feit dat we iedere dag 90 mensen verliezen door vuurwapengeweld. Dit heeft te lang geduurd, en het is tijd dat het hele land opstaat tegen de wapenlobby van de NRA."

"Sanders doet niet genoeg tegen wapengeweld"

Zoals de Democratische campagnes tot nu toe werden gedomineerd door Clinton en Sanders, was er ook vanavond slechts een bijrol weggelegd voor de drie andere kandidaten. 

Met name voor Martin O'Malley was dit debat een zogeheten 'make-or-break'-moment. De oud-gouverneur van Maryland voert volgens experts een behoorlijk goede campagne, maar hij kreeg tot nu toe nauwelijks aandacht van de nationale media. Vanavond was dus zijn kans om een miljoenenpubliek aan te spreken. En dat lukte maar mondjesmaat. Hij kreeg weinig handen op elkaar voor zijn resultaten als burgemeester van Baltimore en gouverneur van Maryland.

Voor de meeste kijkers was het debat zelfs de eerste kennismaking met oud-senator Jim Webb en oud-gouverneur Lincoln Chafee. En het zou ook zomaar de laatste keer kunnen zijn. Chafee had veel moeite om serieuze antwoorden te formuleren en liet zich zelfs de uitspraak ontlokken dat hij ooit een omstreden wet had gesteund. Hij had naar eigen zeggen niet zo goed opgelet doordat hij net als senator was gekozen en bovendien zijn vader was overleden.

STER reclame