Betogers tegen Zwarte Piet ANP

VN-advies Zwarte Piet niet bindend, wel zwaarwegend

time icon

Het Comité voor de uitbanning van rassendiscriminatie wil dat Zwarte Piet wordt aangepast. Is de regering verplicht de 'aanbevelingen' op te volgen? Vijf vragen en vijf antwoorden over dit VN-orgaan.

Wat doet het Comité voor de uitbanning van rassendiscriminatie?
Deze commissie is het orgaan dat erop toeziet dat VN-leden het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van elke vorm van rassendiscriminatie naleven. Dit verdrag trad in 1969 in werking en is inmiddels door meer dan 170 landen ondertekend. 

Hoewel het verdrag door een overgrote meerderheid van landen wordt erkend, schort er vaak veel aan de naleving ervan. Het comité dient per land in kaart te brengen wat er mis is en hoe dat verbeterd kan worden.

Wie zitten er in die VN-commissie?
Achttien onafhankelijke experts op het gebied van mensenrechten en rassendiscriminatie. Zij zitten vier jaar lang op persoonlijke titel in het comité, niet namens hun land. In het verleden zat bijvoorbeeld de Nederlander Theo van Boven, hoogleraar en oud-directeur van het VN-Mensenrechtencentrum, in de commissie.

Hoe komt de commissie tot haar conclusies?
Leden van het comité bezoeken het bewuste land, er worden rapporten van de overheid en van belangenorganisaties opgevraagd en er wordt een hoorzitting gehouden. Voor Nederland vond deze zitting vorige week woensdag plaats. Er werden toen vragen gesteld aan een afvaardiging van de regering. Vertegenwoordigers van mensenrechtenorganisaties en het College voor de Rechten van de Mens mochten ook hun zegje doen.

Waarom wordt specifiek Nederland nu langs de lat gelegd?
Nederland is geen 'doelwit' van de commissie. Elk land dat het VN-verdrag tegen rassendiscriminatie heeft ondertekend, wordt om de vijf jaar door de commissie bekeken. 

De voorbije weken werden ook Noorwegen, Tsjechië, Colombia en Suriname onder de loep genomen. Kritiek is er vrijwel altijd, op elk land. Zo kreeg Noorwegen vorige week te horen dat het land veel te weinig doet aan racisme door rechts-extremisme en dat het land haattoespraken harder moet aanpakken.

Is Nederland verplicht alle aanbevelingen op te volgen?
Nee. Het oordeel is niet bindend. De VN-commissie mag van alles vinden, maar het is uiteindelijk aan het Nederlandse parlement of het iets doet met eventuele kritiek of aanbevelingen. Bovendien komt de commissie slechts met adviezen en worden geen concrete maatregelen 'opgelegd'.

Vrijblijvend is het rapport van de commissie echter evenmin. De bevindingen kunnen door Nederland niet klakkeloos opzij worden geschoven. Ook niet als het om een heet hangijzer als Zwarte Piet gaat. Al was het maar omdat het voor Nederland dan lastiger wordt om druk uit te oefenen op andere landen of regeringen wanneer die zich niet aan internationale afspraken over mensenrechten houden. 

STER Reclame