In Noorwegen wordt herdacht dat Anders Breivik precies vier jaar geleden aanslagen pleegde op het eiland Utøya en in het centrum van Oslo. Daarbij kwamen 77 mensen om het leven. Voor het eerst organiseert de jongerenafdeling van de Arbeiderspartij dit jaar weer een zomerkamp op het eiland. 

De meeste doden van de aanslagen in 2011 waren jongeren van de Arbeiderspartij die op kamp waren op Utøya. Breivik benaderde het eiland, deed zich voor als een agent en schoot in koelen bloede tientallen jonge mensen dood.

In het regeringskwartier in Oslo wordt vandaag het Centrum 22 juli geopend over de aanslagen. Het herinneringscentrum is gehuisvest in een gebouw dat als eerste door Breivik werd getroffen. Er zullen spullen van de slachtoffers te zien zijn en voorwerpen die de dader heeft gebruikt. Ook is er een 17 meter lange muur waarop de aanslagen chronologisch zijn vastgelegd.

De Noorse premier Erna Solberg legt tijdens een herdenkingsplechtigheid een krans. Daarna volgt een kerkdienst en vanmiddag is er een herdenking op Utøya zelf.

'Ik zat daarboven en beneden ging de bom af'

Overlevenden en nabestaanden van de slachtoffers van Utøya zijn verdeeld over de vraag of het wel gepast is om weer een zomerkamp op het eiland te organiseren. Het hoofd van de jongerenafdeling AUF van de Arbeiderspartij, Mani Hussaini, zegt dat Utøya nu meer dan ooit belangrijk is voor de partij.

"Het eiland symboliseert zo veel meer dan 22 juli 2011. Het is een eiland waar we altijd onze vrienden die we hebben verloren, zullen herdenken en eren", zegt Hussaini. "Op het eiland zullen we meer leren over de idealen die op die donkere dag werden aangevallen en hoe wij als samenleving kunnen voorkomen dat zoiets als dit ooit weer gebeurt." 

'Onze idealen zijn nu sterker dan ooit'

Er zouden al meer dan duizend geïnteresseerden zijn die mee willen op kamp in augustus. De AUF-voorzitter zegt dat iedereen welkom is. "Door terug te gaan naar Utøya laten we zien dat we sterker zijn dan ooit", zegt Hussaini. Hij verwacht een waardig en historisch kamp.

Hussaini nam het vorig jaar over van Eskil Pedersen. Die was in 2011 net een paar maanden voorzitter. Hij was ook op Utøya en overleefde Breiviks schietpartij.

Eskil Pedersen (links) in 2013 tijdens de herdenking van de aanslagen in de kathedraal in Oslo. Rechts toenmalig premier en huidig NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg EPA

In een artikel van Der Spiegel beaamt Pedersen dat zijn leven voor altijd met de terreuraanslag verbonden zal zijn, ook al zou hij dat liever niet willen. De AUF-voorzitter ontvluchtte op 22 juli 2011 met een aantal anderen het eiland per boot. Dat kwam hem later op kritiek te staan van mensen die vonden dat hij zijn leden in de steek liet. Anderen namen het juist voor hem op. 

In oktober nam hij met tranen in de ogen afscheid. "Ik had liever niet meegemaakt wat er is gebeurd. Maar ik ben blij dat ik leef", zegt Pedersen.

De oud-jongerenvoorzitter bezocht gisteren al het herinneringscentrum in Oslo. "Het was moeilijk en pijnlijk. Maar tegelijkertijd was het belangrijk om hier te zijn."  

De dader Breivik (nu 36 jaar oud) werd veroordeeld tot ten minste 21 jaar cel. Vorige week werd bekend dat hij vanuit de gevangenis politicologie mag studeren.

STER reclame