NOS Nieuws Buitenland

Een jaar na MH17 ruikt het niet meer naar de dood in Oost-Oekraïne

David Jan Godfroid / NOS

Door correspondent David Jan Godfroid

Het ruikt naar zomer in de velden rond Grabove, Petropavlivsk en Rozsypne in Oost-Oekraïne. De geur van kerosine is verdwenen, het ruikt niet meer naar de dood. De uitbundige bloemenpracht was me een jaar geleden helemaal niet opgevallen. Het zou heel aangenaam zijn als je niet zou weten dat hier een jaar geleden de bijna driehonderd inzittenden van vlucht MH17 waren omgekomen, als je zou vergeten dat er een eindje verderop een oorlog gaande is.

Net buiten het dorp Grabove lag het grootste stuk van de Boeing 777. Een beeld dat iedereen op het netvlies staat gebrand: een zwartgeblakerde vliegtuigmotor, een stuk vleugel en het landingsgestel. Op die plek wil niks meer groeien. Een eindje verderop een paar kleurige knuffels, een paar verse bloemen en een bord met de tekst: “Stop hier en bid; voel de minuten voorbijtrekken. Hier kwam de Boeing neer. In een vreselijk moment werden de levens van onbekenden genomen.”

Restanten

Verder gebeurt er in Grabove net zo weinig als voor 17 juli 2014. Er rijdt een Lada voorbij, een man stapt op een motorfiets, een kleine poes slaat haar klauw uit naar een hond die onder een hek door blaft. Maar de schijn bedriegt. 

Toen ik een jaar geleden aankwam, werden de laatste lichamen en delen ervan opgeruimd. Grote zwarte plastic zakken lagen langs de kant van de weg. In het veld de staart van het vliegtuig, koffers, een krat met dode vogels, schoenen, reisgidsen, zwemkleding, zakjes drop en allerlei andere dingen die mensen meenemen als ze op reis gaan. 

Nu vind ik een incidentele klinknagel, een stuk van een veiligheidsgordel, een zonnebril zonder glazen. Even verderop in het struikgewas ligt een etiket van een fles Nederlands mineraalwater, de lens van een Canon camera en iets wat ooit de waterleiding van de Boeing is geweest.

Iemand vertelt dat er in een dorp verderop, in Petropavlivka, nog een stuk van de romp ligt, op het terrein van het plaatselijke waterleidingbedrijf. En inderdaad. Het ligt nog op de plek waar het is neergekomen. “Niemand is het komen halen”, zegt de dienstdoende functionaris vriendelijk.

We dragen de herinnering met ons mee. We wonen nog in dezelfde straat, waar delen van lichamen terecht waren gekomen. Hoe kun je dat vergeten?"

Aleksandr, inwoner van Rozsypne

Verbonden

Maar om te weten wat het tragische voorval met de MH17 werkelijk heeft aangericht in deze streek moet je bij de mensen zijn. “Tsja… het gaat niet weg,” zeg Aleksandr in Rozsypne. “We dragen de herinnering met ons mee. We wonen nog in dezelfde straat, waar delen van lichamen terecht waren gekomen. Hoe kun je dat vergeten?” 

Een vrouw aan het eind van de straat voelt zich nog steeds “raar in haar hoofd”. De cockpit van het vliegveld kwam niet ver van haar huis terecht. Aleksandr loopt zijn erf op en komt terug met wat onherkenbare metalen onderdelen van iets. “Van het vliegtuig,” zegt hij. “Ik heb het gevonden toen ik een bloemperkje omspitte.”

Dit deel van Oekraïne is voor altijd veranderd, daar is de burgemeester van Grabove, Vladimir Berzjnoi, van overtuigd. Maar niet alleen maar in negatieve zin. “Iedereen was bang, natuurlijk. Vergeet niet dat er ook een oorlog aan de gang was toen de ramp plaatsvond. Onze levens zijn veranderd door deze vreselijke tragedie, maar het verdriet heeft ons wel dichter bij elkaar gebracht.”   

STER reclame