Het marinecomplex vanuit de lucht Siebe Swart

De satellietfoto’s kunnen worden bijgewerkt. Na meer dan 350 jaar is ook in Amsterdam de laatste muur gevallen, figuurlijk dan. Want de poort van het marinecomplex dat op Google Maps onscherp is gemaakt, gaat voor het eerst in honderden jaren open voor publiek. 

De komende drie jaar zal defensie zich stukje bij beetje terugtrekken uit het gebied en wordt het teruggegeven aan de stad. En hierdoor ontstaat er hartje centrum plotseling een stiltegebied van veertien hectare.

Ten oosten van het Scheepvaartmuseum begint een dikke, hoge muur die over een lengte van een paar honderd meter de marinebasis scheidt van de straat. Twee zware poorten die de toegang blokkeren tot de wereld erachter: grasvelden met oude bomen, een fontein en kantoorpanden van twee-, driehoog uit de jaren zestig. Veel rust en ruimte.

De meest historische plek.

stadsarcheoloog Jerzy Gawronkis

Vanaf de zeventiende eeuw werd het terrein achtereenvolgens gebruikt als werf waar oorlogsschepen werden gebouwd, was het de werkplek van Michiel de Ruyter, landden er helikopters met hoogwaardigheidsbekleders, was het een revalidatieoord voor getraumatiseerde soldaten en onderduikadres voor Ayaan Hirsi Ali en Geert Wilders.

Nu zitten er veertien start-up bedrijfjes, de werkplaats Archeologie en het kantoor van projectmanager Liesbeth Jansen die het gebied de komende jaren mag ontwikkelen.

Als eerste gaat vandaag de Voorwerf open, “de meest historische plek”, aldus stadsarcheoloog Jerzy Gawronski. “Hier was in de 17de eeuw de Admiraliteit gevestigd, hier lagen de schepen in het dok. Maar daar is niets van terug te vinden, de latere werven zijn eroverheen gebouwd.”

Er bestaat op dit moment nog geen vastomlijnd masterplan over hoe het gebied er over vijftien jaar uit moet zien. “We gaan het fasegewijs doen”, zegt projectdirecteur Liesbeth Jansen. Eerder had zij 18 jaar de leiding over de ontwikkeling van de Westergasfabriek. Daar hanteerde ze dezelfde methode. “Een masterplan is over vijftien jaar verouderd, dus we doen het stap-voor-stap en kijken over vijf jaar wat dan vernieuwend is.” 

In elk geval wordt het geen evenemententerrein, het krijgt de functies werken, wonen en groene recreatie.

Ik ga hier echt met tien keer zoveel plezier naar toe.

Erik van Heijningen

Gewerkt wordt er inmiddels al. Onder andere door Erik van Heijningen van Academy Pictures. Het bedrijf maakt gebruik van de voormalige studio van de audio-visuele afdeling van de marine. “Een geweldige plek”, zegt Van Heijningen. “Eerder zaten we aan het chique Museumplein, maar hier ga ik echt met tien keer zo veel plezier naartoe, omdat het zo veel extra lading heeft.”

STER reclame