Nog steeds krijgen er wekelijks tientallen mensen ebola in West-Afrika AFP

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) weigerde aanvankelijk de noodtoestand uit te roepen rond de ebola-uitbraak in West-Afrika. Het persbureau AP heeft documenten in handen waaruit blijkt dat de organisatie er twee maanden mee heeft gewacht.

De noodtoestand van de Wereldgezondheidsorganisatie houdt in dat de WHO oordeelt dat de uitbraak van een ziekte in een land een risico vormt voor de volksgezondheid in andere landen. Daarnaast stelt de WHO met het uitroepen van de noodtoestand dat er waarschijnlijk internationale hulp nodig is.

Economische gevolgen

De WHO was bij de ebolalanden bang dat het uitroepen van de noodtoestand grote economische gevolgen zou hebben voor de getroffen landen. Verder vreesde de WHO dat de getroffen landen kwaad zouden worden en dat het problemen zou opleveren voor moslims die op bedevaart wilden gaan naar Mekka.

Toen de noodtoestand in augustus alsnog werd uitgeroepen, leidde dat inderdaad tot economische problemen in de betrokken landen, zegt redacteur gezondheidszorg Rinke van den Brink. "Het uitroepen van de noodtoestand is een signaal dat er iets ernstigs aan de hand is. Bijna alle landen ter wereld verbraken daarom hun luchtverbindingen met die landen en buitenlandse bedrijven trokken hun medewerkers terug."

'Uitbraak had eerder kunnen zijn geremd'

De WHO stelde de maatregelen dus twee maanden uit, terwijl de economische gevolgen uiteindelijk net zo groot waren. 

"Dat economische argument mag je misschien ook niet gebruiken als het gaat om de volksgezondheid en mensenlevens", zegt Van den Brink. "Met de kennis van nu is het makkelijk om te zeggen dat ze het besluit om de noodtoestand uit te roepen nooit zo lang hadden mogen uitstellen. Die landen zijn er nu ook economisch heel slecht aan toe."

Tientallen nieuwe slachtoffers

Als de noodtoestand eerder was uitgeroepen, had de ziekte sneller teruggedrongen kunnen worden, denkt voormalig WHO-arts Matthieu Kamwa. "Als de alarmbellen eerder hadden gerinkeld, waren er minder doden gevallen."

Directeur Roeland Monasch van UNICEF in Sierra Leone zegt dat het uitroepen van de noodtoestand in het begin juist negatieve gevolgen heeft gehad voor de hulpverlening omdat het personeel niet meer gedekt werd door de verzekering.

Daarnaast, zegt Monasch, zijn andere ziekten juist verder verspreid sinds het uitroepen van de noodtoestand. "Ouders brengen hun kinderen niet meer naar de klinieken, omdat ze bang zijn om daar ebola op te lopen. Er zijn hierdoor veel meer kinderen die doodgaan aan niet-ebola-ziekten, zoals malaria, longontsteking en diarree, dan aan ebola."

Tientallen nieuwe slachtoffers 

West-Afrika kampt nog altijd met ebola. Wekelijks worden er nog tientallen mensen besmet met het virus.

'Het hele land ligt op z'n gat'

STER reclame