CDA-leden debatteren met mes op tafel

Aangepast

Op het CDA-congres in Arnhem waren de tegenstellingen over samenwerking met de PVV groot. De gemoederen raakten af en toe verhit. Verschillende leden pleitten soms geëmotioneerd voor of tegen deze coalitie.

Minister en oud-onderhandelaar Klink riep het congres op niet in zee te gaan met Wilders. "Dont't do it. De PVV maakt van polariseren haar motto", zei hij. Zijn collega Hirsch Ballin zei dat het CDA niet thuishoort in een verbond met de PVV. "Doe dat onze partij en het land niet aan", zei hij.

Kamerlid Ferrier noemde de PVV een "one-issue-beweging" met wie het CDA niet moet samenwerken. "Dat zou niet goed zijn voor het land en de partij. We geven een kernwaarde van het CDA op als we instemmen met deze coalitie", zei ze. Na haar toespraak klonk zowel applaus als boe-geroep. De voorzitter sprak de partijleden daarop vermanend toe.

"Laat ons niet uit elkaar spelen. Niet door discussies in de media en al helemaal niet door samenwerking met de PVV", zei haar collega Koppejan.

Verminken

Oud-premier De Jong zei dat "hij op zijn oude dag nog moet meemaken de hand wordt gelicht met de vrijheid van godsdienst". Oud-premier Van Agt zei dat het CDA zich zou verminken als het in zee gaat met de PVV. Hij betitelde die partij als de "bepleiters van het nationale egoïsme".

CDA-fractievoorzitter Verhagen deed juist een klemmend beroep op het congres om wel met het onderhandelingsresultaat in te stemmen. Hij vindt dat de CDA-leden zich niet moeten laten leiden door angst voor de PVV, maar dat ze moeten geloven in de kracht van het CDA.

Lees ook het liveblog.

Traditionele partijlijn

Dat Wilders andere motieven voor de samenwerking heeft dan het CDA, is volgens Verhagen geen reden om de akkoorden af te wijzen. Minister Donner zei de tegenstellingen in de samenleving juist worden verhard als de akkoorden worden afgewezen.

Een felle minister Eurlings heeft er alle vertrouwen in dat de CDA-leiding de traditionele partijlijn zal bewaken. "Jij zult onze idealen nooit verloochenen!", schreeuwde hij tot Verhagen.

Handdoek

CDA-fractievoorzitter Verhagen zei eerder dat hij de handdoek in de ring heeft willen gooien tijdens de crisis binnen de fractie. "Ik ben gebleven vanwege de CDA-traditie om verantwoordelijkheid te nemen", zei hij. Verhagen noemde de manier waarop het conceptregeer- en het gedoogakkoord tot stand zijn gekomen "een dolle rit op een achtbaan, waarbij niet altijd het veiligheidprotocol op een goede manier nageleefd werd". De momenten waarop de discussies in de partij hoog oplaaiden, ervoer hij als "zwaar".

De geëmotioneerde Verhagen riep het congres op de akkoorden over een coalitie met VVD en PVV te steunen. Dat PVV-leider Wilders andere motieven voor de samenwerking heeft dan het CDA, is volgens Verhagen geen reden om de akkoorden af te wijzen.

Partijvoorzitter Bleker bestreed in zijn toespraak dat het CDA "een drang naar het pluche" heeft en koste wat kost wil regeren. Hij zei dat het CDA zijn eigen verhaal zal houden, wat PVV-leider Wilders ook zegt.

"We hebben het verhaal, de mensen, de energie en de inspiratie", zei Bleker. Hij riep de partijleden op om de Tweede Kamerfractie te steunen.

Voor het eerst

Zo'n 5000 CDA-leden waren in de Rijnhal in Arnhem bijeen om zich uit te spreken over de samenwerking met de PVV in een nieuw kabinet-Rutte. Voor het eerst in het bestaan van de partij werd een congres gehouden waar leden een conceptregeerakkoord konden beoordelen, vóórdat de Tweede Kamerfractie ermee had ingestemd.

Aan het eind van de middag stemden de leden over de akkoorden.

Uniek

Onderhandelaar Bijleveld noemde het congres "uniek in de geschiedenis van het CDA en van Nederland". Ze benadrukte de passage in het regeerakkoord, waarin staat dat de overheid alle burgers gelijk behandelt en niet discrimineert. Minister van Financiën De Jager zei dat het regeerakkoord op financieel gebied beter is dan het CDA-verkiezingsprogramma.

Bij de Rijnhal werd door allerlei groepen gedemonstreerd tegen het regeer- en het gedoogakkoord van CDA, VVD en PVV.

STER Reclame