woensdag 21 nov 2012

Congo: wie, wat en waarom?

Gevangen genomen rebellen in CongoGevangen genomen rebellen in CongoAFP

Gisteren hebben rebellen in Congo de stad Goma ingenomen en nu dreigt een oorlog in het hele land. Een verhaal dat ver van ons bed ligt en relatief weinig aandacht krijgt. Maar wat is er nu eigenlijk aan de hand daar?

Congo heeft een lange geschiedenis van geweld. Meerdere vredesakkoorden werden getekend, maar sinds een akkoord in 2002 gaat het vechten in het oosten van de Democratische Republiek Congo (DRC) door. Er wordt niet alleen gevochten, ook verkrachting en seksueel geweld zijn er aan de orde van de dag - nergens ter wereld is het zo erg.

Dit jaar zijn al bijna 800.000 mensen op de vlucht geslagen in de oostelijke provincies Noord- en Zuid-Kivu. Goma is de grootste stad van Noord-Kivu.

M23 en Goma

De rebellenbeweging M23, genoemd naar een nieuw vredesakkoord van 23 maart 2009, bestaat uit muitende militairen. Hun doel is de bevrijding van Congo, zeggen ze. Ze zijn bezig met de bevrijding van Congo, zeggen ze. Na Goma willen ze ook Bukavu en de hoofdstad Kinshasa veroveren. Zondag namen ze de stad Kibumba al in. In juli namen ze de stad Rutshuru in. Ze zijn dus al maanden bezig met de opmars.

De rebellen willen dat het vredesakkoord uit 2009 wordt nageleefd. Daarin is afgesproken dat alle rebellen een plaats in het regeringsleger krijgen. Maar de strijd gaat vooral om invloed in het oosten van Congo, in de provincies Noord- en Zuid-Kivu.

Terminator

De beweging zou worden geleid door Bosco Ntanganda, ook wel de Terminator genoemd. Ntanganda is een gedeserteerde generaal van het Congolese regeringsleger die wordt gezocht door het Internationaal Strafhof in Den Haag. Hij is een vroegere strijdmakker van Thomas Lubanga, die door het Strafhof in juli tot 14 jaar cel werd veroordeeld. Daardoor nam de druk op Congo toe om ook Ntanganda te arresteren. Ntanganda, die net als Lubanga kindsoldaten ronselt, besloot te deserteren en nam honderden soldaten mee.

Diamanten

Het is de rebellen vooral te doen om de grondstoffen in de regio. Oost-Congo zit vol diamanten en waardevolle mineralen, zoals coltan, dat wordt gebruikt in mobiele telefoons. Buurlanden Rwanda en Uganda willen ook de controle over Oost-Congo, ook vanwege de grondstoffen.

Volgens de Congolese regering worden de rebellen gesteund door buurland Rwanda, maar dat land ontkent dat. Er zijn ook meldingen over Ugandese hulp voor de opstandelingen.

VN

Het Congolese leger probeert de opmars van de opstandelingen tegen te houden en krijgt daarbij hulp van VN-troepen. Maar de VN lijkt machteloos in dit conflict. De Veiligheidsraad heeft sancties opgelegd aan de rebellen die gisteren Goma innamen, maar die zeggen dat ze de bevrijding gewoon doorzetten.

Tienduizenden mensen zijn de afgelopen dagen voor het geweld op de vlucht geslagen.

Correspondent Kees Broere is in Goma en twittert regelmatig updates.

Door: Helen

Deel dit artikel