NOSop3

Verkiezingsfilmpjes op de snijtafel: 'Was het geld op of zo?'

NOS op 3

De komende tijd word je overspoeld door spotjes op tv, posters en flyers van alle politieke partijen. Met maar één doel: jouw stem. Maar sociale media zijn minstens zo belangrijk om stemmen te winnen.

NOS op 3 zocht uit welke partijen de afgelopen maanden het meest hun best deden om op sociale media stemmen te trekken. We lieten drie marketingbureaus kijken naar verschillende campagnefilmpjes die de landelijke partijen op Facebook plaatsten. En ze gaven hun ongezouten mening.

De afgelopen dagen haalden verschillende partijen het nieuws door hun gedrag op social media. PVV'er Wilders plaatste een nepfoto op Twitter waarop D66-leider Pechtold staat te demonstreren met radicale moslims. Pechtold reageerde woest op de tweet. "Vaak kan ik wel lachen om mensen die creatief zijn met plaatjes op internet. Maar deze keer niet."

De tweet kreeg veel media-aandacht. Wilders reageerde diezelfde avond op Twitter:

Ook Denk haalde de krantenkoppen. Afgelopen weekend meldde NRC dat de partij trolls op Twitter en Facebook inzette om tegenstanders van de partij aan te vallen. Denk noemde in een reactie het verhaal stemmingmakerij.

De voorbeelden laten zien dat de strijd tussen de partijen ook op social media wordt gestreden. Maar hoe fanatiek zijn de partijen op Facebook, Twitter, Instagram en YouTube?

NOS op 3 keek naar wat de verschillende partijen op social media plaatsten van begin september 2016 tot en met eind januari 2017. We kozen partijen die volgens de Peilingwijzer (stand: eind januari) kans maakten op minstens één zetel. Voor de cijfers hebben we data verzameld via een tool van het bedrijf Coosto, die social media monitort. Omdat de PVV geen eigen Facebook-, Instagram- en Twitter-account heeft, staan er bij de partij kruisjes.

Het aantal tweets en Facebookposts per partij NOS/Coosto

Uit die cijfers is onder meer te zien dat Forum voor Democratie (FvD) de grootste twitteraar is van alle partijen. Daarna volgt de Partij voor de Dieren, met het CDA in het kielzog. Op Facebook zijn er bij de partijen geen grote uitschieters. PvdA is met 337 posts de meest fanatieke Facebooker.

Bij de lijsttrekkers zijn Geert Wilders (PVV), Jan Roos (VNL) en Thierry Baudet (FvD) de fanatiekste twitteraars. Op Facebook is er één heer en meester: Geert Wilders. Daarna volgen Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren en Tunahan Kuzu van Denk.

Aantal tweets van de lijsttrekkers NOS/Coosto

De partijen plaatsen van alles, van selfies van de lijsttrekkers tot campagnefilmpjes. En die video's zijn voor sommige partijen erg belangrijk. Zo worden er campagnefilmpjes gemaakt speciaal voor sociale media. Denk daarbij aan korte filmpjes met tekst zodat je ze ook zonder geluid kunt bekijken.

Ik vind het bijna beschamend om te zien dat dit de landelijke partijen zijn.

Niek Eijsbouts, Superheroes

Maar volgens Niek Eijsbouts van het internationale reclamebureau Superheroes in Amsterdam is over het algemeen het niveau van de video's laag. "Ik vind het bijna beschamend om te zien dat dit de landelijke partijen zijn."

Volgens Eijsbouts wordt er niet goed nagedacht over hoe de campagnefilmpjes eruit moeten zien. Terwijl de filmpjes moeten laten zien waar de partijen voor staan en hoe ze als merk worden gezien, zegt Eijsbouts.

Sommige filmpjes zijn gewoon ronduit slecht.

Maarten Boer, Buutvrij for Life

Maarten Boer en Reuben Alexander van het Amsterdamse marketingbureau Buutvrij for Life sparen de partijen ook niet. Boer noemt sommige campagnefilmpjes zelfs ronduit slecht. "De menselijkheid mist meestal. Nu zijn het gewoon mensen die iets bij jou komen halen."

Maar over één filmpje zijn de vier marketingkenners enthousiast: die van GroenLinks. Daarin worden beeld en tekst snel achter elkaar afgewisseld met opzwepende muziek op de achtergrond. "Ik vind het echt te gek", zegt Eva van Rijnberk van campagnebureau BKB. "Het neemt je totaal mee. Je wordt per seconde geprikkeld."

Eva van Rijnberk van campagnebureau BKB NOS

De partijen willen nauwelijks iets kwijt over hun social-mediastrategie. Sommige partijen zeggen wel speciale teams te hebben die zich bezig houden met alles wat via sociale media verspreid kan worden. Het team bepaalt wat, waar en hoe de boodschap van de partij naar buiten wordt gebracht.

Onder meer de PvdA, de ChristenUnie, VoorNederland (VNL) en GroenLinks hebben zo’n team. "We voeren een heel groot deel van onze campagne via Twitter, Facebook en Instagram", zegt een woordvoerder van GroenLinks.

De partij heeft zelfs een zogenoemde beeldvoerder, die zich richt op alles wat met beeld te maken heeft. "De beeldvoerder loopt bijvoorbeeld mee met partijleider Jesse Klaver en maakt video's. Die worden vooral verspreid via Facebook en Twitter."

Als de boodschap het best via een folder werkt, dan doen we dat.

Woordvoerder PvdA

VNL maakt spotjes die alleen via internet worden verspreid. "Daarmee willen we mensen bereiken die bij onze doelgroep passen", zegt een woordvoerder. De bedoeling is dat via gesponsorde advertenties de video's verspreid zullen worden."

Het team van de PvdA kiest per uiting hoe en waar die geplaatst moet worden. "Het gaat vooral om de boodschap die we over willen brengen", zegt een woordvoerder. "En als dat het best via een folder werkt, doen we dat. Maar dat geldt ook voor Facebook of Twitter. Dat verschilt. Maar ik ga niet zeggen hoe we die keuzes maken."

De VVD en PVV wilden helemaal niet reageren over hoe ze hun strategie bepalen op sociale media.