NOSop3

NOSop3

Zelfmoord student leidt tot protesten in India

Rohith Vemula Facebook

"Mijn geboorte is mijn dodelijke ongeluk", schrijft de Indiase Rohith Vemula in zijn afscheidsbrief. "Ik heb nog zeven maanden beurs tegoed, 157.000 roepies. Zorg er alsjeblieft voor dat mijn familie dat geld krijgt."

De 26-jarige PhD-student aan de universiteit van Hyderabad in India pleegde zondag zelfmoord. Hij was een van de Dalits, de laagste kaste in India, die aan de universiteit studeren. Hij ontpopte zich tot activist. Zijn dood leidde tot protesten en een tijdelijke sluiting van de universiteit. 

Ook in Mumbai en Delhi zijn er volgens de BBC protesten geweest. De demonstranten willen dat er een onderzoek komt. 

1/2Studenten protesteren in Mumbai EPA
2/2Studenten protesteren in New Delhi EPA

Het kastensysteem in India is al tijden afgeschaft, maar de Dalits vormen in aanzien nog altijd de laagste groep in de complexe Indiase samenleving. 'Dalit' betekent 'onaanraakbare' in het Hindi.  Volgens de overheid maken zij 16 procent van de 1,24 miljard Indiërs uit, maar volgens Dalit-activisten zijn zij met meer. Een groot deel van de Dalits behoort nog altijd tot de armste groepen in India.

De zaak wordt volgens correspondent Joeri Boom om twee redenen breed uitgemeten in de Indiase pers: "Het is een sensationele kwestie, een zelfmoord met een vijf pagina's tellende openbare afscheidsbrief. Het is smeuïg: het gaat om verdriet, dood en heroïek. Daar houdt India van. Ten tweede is er nu een minister in het vizier van de studenten en de pers gekomen." 

Tentje buiten de campus

Het begon allemaal met een beschuldiging dat de vijf Dalit-studenten op de universiteit Hyderabad een andere student zouden hebben aangevallen. Ze werden nooit veroordeeld, maar mochten desondanks niet meer op de universiteit wonen. Volgens de demonstranten ging het om een 'sociale boycot'. Rohith leefde volgens NDTV een tijdje in een tent buiten de campus.

Rohits zelfmoord heeft de achtergestelde positie van de Dalits en het omstreden quotasysteem in het centrum van de politiek gebracht.

Correspondent Joeri Boom

De kwestie werd nog explosiever doordat de studenten zeggen dat de federale minister van Hyderabad achter deze boycot zit. Die schreef een brief naar de universiteit, waarin hij vroeg "anti-sociale elementen" van de universiteit te verwijderen. De Dalit-studenten voerden openlijk actie tegen de politieke partij van deze minister.

Een maand voor zijn dood schreef Rohith nog een brief naar de vice-president van de universiteit, waarin hij om "een mooi touw" vroeg voor de Dalit-studenten. Daarin zei hij volgens NDTV dat studenten zoals hij constant vervolgd worden. "Het kastensysteem is wettelijk afgeschaft, maar iedereen weet nog uit welke kaste je komt", zegt Boom. "Dat zie je bijvoorbeeld aan de achternamen."

Dalits kunnen iets makkelijker een plek veroveren op de universiteit of hogeschool sinds er een quota-systeem is ingevoerd. Daardoor vinden steeds meer Dalit-jongeren hun weg naar betere banen en de hogere inkomensgroepen. 

En dat zorgt volgens Boom voor scheve gezichten: "Tegen dit quota-systeem is weer veel verzet van niet-Dalits, die door de positieve discriminatie hun eigen kansen en die van hun kinderen op een goede betrekking zien verminderen."

En zo groeit de zelfmoord van Rohith uit tot een politiek gevoelige kwestie in India. Verschillende politieke partijen hebben prominente politici naar de universiteit gestuurd om met de studenten te praten.

"Vandaag mengden de Congrespartij en de BSP, die veel Dalits in de gelederen heeft, zich in de kwestie", zegt Boom. "Daarmee heeft Rohits zelfmoord de achtergestelde positie van de Dalits en het omstreden quotasysteem in het centrum van de politiek gebracht."

Dit is een verhaal van NOS op 3. Meer zien? Kijk op nosop3.nl