NOSop3

Oudejaarslot: waarom we blijven betalen voor een droom

ANP
Geschreven door
Harro Brouwer
Verslaggever NOS op 3

Een oliebol, een glas champagne en op de bank met een lot. Oud en Nieuw en de loterij: ze lijken hand in hand te gaan. Het paradepaardje van de Staatsloterij is de Oudejaarstrekking. 30 miljoen euro kan je winnen, vanavond is de trekking. "We verwachten dit jaar meer dan 4 miljoen lotnummers te verkopen", zegt David Selier van de Staatsloterij. 

Maar hoe groot is de kans dat je de hoofdprijs wint?

De kans is zeg maar nihil

Heel wat mensen dus die hopen dat zij de gelukkige winnaar van de jackpot zijn. Wiskundigen kunnen er alleen maar om lachen. De kans dat die 30 miljoen op je rekening wordt gestort, is namelijk vrijwel nihil. "Fenomenaal klein", zegt Remco van der Hofstad van de TU Eindhoven. 

"Statistiek is niet onze beste kant. Het is waarschijnlijker dat je een dodelijk auto-ongeluk krijgt als je op weg bent om je lot te kopen." Volgens Van der Hofstad is het moeilijk te begrijpen hoe groot de kans '1 op 4 miljoen' is. Ons brein kan zich daar eigenlijk geen voorstelling van maken.

De magie van de hoofdprijs... die je niet wint.
Miljoenen mensen kopen elk jaar een Oudejaarslot. Terwijl de kans kleiner dan nihil is dat je de 30 miljoen wint. Waarom geven we dan toch 15 of 30 euro uit?

Daarom helpen we je brein een beetje. We vroegen verschillende wiskundige knappe koppen om bij benadering een vergelijking te maken:

De kans om de Oudejaarsloterij te winnen is net zo groot als:

- 22 keer achter elkaar kop gooien met een munt

- Geraakt worden door een vallend vliegtuigonderdeel

- De kans dat je bij je allereerste potje poker (Texas hold 'em) een royal flush gedeeld krijgt. En dan nog is deze kans 6 keer zo groot

- De kans dat bij het lootjes trekken met z'n elven, iedereen zichzelf trekt

- De kans dat je de komende 10 jaar elk jaar een nieuwe smartphone moet kopen omdat de vorige stuk is en niet gerepareerd kan worden

- Overlijden door voedselvergiftiging

- Getroffen worden door de bliksem

- De kans dat je 8 keer achter elkaar 6 gooit met een dobbelsteen

Dream on

Niet echt een grote kans dus. Maar waarom blijven we die loten dan kopen? "Je betaalt voor een droom", zegt universitair docent experimentele psychologie Stefan van der Stigchel van de Universiteit Utrecht. 

"Je betaalt voor een droom"
Het kopen van een lot is een emotionele gebeurtenis.

Pure emotie

"Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat armere mensen eerder geneigd zijn geld uit te geven aan loterijen", zegt Stefan van der Stigchel. Maar je kan niet zomaar zeggen dat dat ook voor Nederland geldt. "De Oudejaarsloterij is hier toch ook samen met een oliebol dromen over wat je met 30 miljoen kunt doen."

Volgens Van der Stigchel is het meespelen met een loterij een puur emotionele bezigheid. "Er is het bekende voorbeeld van een roulettespel in het Monte Carlo Casino. Daar was 25 keer achter elkaar het balletje op zwart gevallen. De meeste gokkers zetten vervolgens alles op rood. Terwijl de kans op zwart op dat moment gewoon net zo groot was als rood. Het werd zwart."