NOSop3

Blurred Lines: plagiaat of toevallig hetzelfde?

YouTube

Hebben Pharrell Williams en Robin Thicke Blurred Lines gejat van Marvin Gaye's Got To Give It Up? Daar draait het om in de rechtszaak tussen de erven van Marvin Gaye en Pharrell en Thicke - en de uitspraak kan ieder moment komen. 

De familie Gaye eist 25 miljoen dollar schadevergoeding. Kan dus een duur grapje worden voor de zangers, maar de vraag is wat de rechtbank in Los Angeles gaat beslissen. Want: hoe bepaal je of iets plagiaat is?

Muziekrechtadvocaat Rob van Dongen is duidelijk over deze zaak: hij hoort geen plagiaat. "Qua feel en beat lijkt het misschien op elkaar, maar de tekst en muziek is anders." 

Volgens hem hebben de nabestaanden van Gaye dan ook geen punt. "Bepaalde elementen van muziek zijn niet met auteursrecht te beschermen. Alleen de karakteristieke elementen van muziek, de melodie in combinatie met een akkoordenschema." Volgens hem is dat in dit geval niet het geval. 

Check hier een mash-up van beide nummers:

Thicke en Pharrell hebben met Blurred Lines al ruim 10 miljoen dollar verdiend, Thicke 5.658.214 dollar en Pharrell 5.153.457 dollar. Er zijn nog meer miljoenen verdiend met het nummer, maar die zijn verdeeld over andere partijen.

Hoe zit dat in Nederland?

In Nederland kun je als je denkt dat er sprake is van plagiaat terecht bij Buma/Stemra. Zij hanteren de volgende definitie van plagiaat: 

De nabootsing van een werk of stijl van een ander, met het oogmerk dit voor een eigen creatie te laten doorgaan. Degene die plagiaat pleegt, maakt het werk van een ander na en presenteert zichzelf als maker of bedenker van het werk.

Buma/Stemra

"In de praktijk is het vaak moeilijk vast te stellen of het om plagiaat gaat", zegt Frank Janssen van Buma/Stemra. 

Bij hun gaat de Vaste Commissie Plagiaat erover. Die beoordeelt of er sprake is van plagiaat of niet. In die commissie zitten juristen maar ook musicologen. "We behandelen een paar klachten per jaar", zegt Frank Janssen. "Als de Commissie vindt dat er sprake is van plagiaat, dan steunen wij degene die de klacht indient, maar het is niet een rechtsgeldige uitspraak". 

Bij de rechtszaak in Los Angeles mocht de originele uitvoering van Got to Give it Up niet als bewijs aangevoerd worden, omdat die vrij is van copyright. Alleen op de bladmuziek rust auteursrecht. En dat kan vervelend uitpakken voor de Gayes: toen het nummer zonder toeters en bellen werd afgespeeld op basis van alleen de bladmuziek, klonk het heel anders dan Blurred Lines.

Advocaat Rob van Dongen behandelt veel van dit soort zaken bij Buma/Stemra. Zijn ervaring is dat de meeste mensen eruit komen, of dat het tot een schikking komt. "Als een artiest zich meldt, luister ik naar zijn nummer en dan weet ik al vrij snel of het kansloos is of dat we een zaak hebben." 

Grote vissen

Het verbaast Van Dongen niet dat de erven van Marvin Gaye het nu met Pharell proberen. "Ze ruiken geld. Ze willen die gouden bergen, maar of ze die gaan krijgen, is maar de vraag." 

De Nederlandse dj Maurice had ook een zaak tegen zo'n grote naam. Hij spande in 2008 een zaak aan tegen de Amerikaanse hiphopartiest Akon. "Ik had dus een liedje gemaakt dat buiten Nederland best wel een hitje werd. Toen kreeg ik een sms van een dj van Radio 538 en die zei tegen me: "Heb je die nieuwe van Akon gehoord?"

Het ging om het nummer Right Now, dat volgens Maurice dus veel leek op z'n eigen nummer Summerlove. "Toen ik het begin hoorde dacht ik, shit het is die plaat, maar ze hadden wel wat dingen veranderd."

Maurice stapte daarop eerst naar Buma/Stemra en daarna naar een advocaat. Hij schikte uiteindelijk met de advocaten van Akon en hield er ruim een ton aan over. "Dat zou uiteindelijk veel meer moeten zijn natuurlijk, maar het is niet anders. Het is wel een stukje erkenning dat ze het toegaven."

Jury's out

In Los Angeles ging de jury gisteren om 16.00 uur in beraad over de kwestie Blurred Lines. Een uur later mochten ze weg; vandaag zijn ze om 17.00 uur weer begonnen. Insiders denken dat ze daarna vrij snel met de uitspraak kunnen komen.