NOSop3

Persvrijheid in Saudi-Arabië: 'mensen worden veroordeeld om niks'

ANP
Geschreven door
Helen Verkaik
Redacteur NOS op 3

50 stokslagen heeft hij al gehad, 950 moet hij nog krijgen: de Saudische activist en blogger Raif Badawi. Hij is veroordeeld tot 10 jaar celstraf, een boete van 1 miljoen Saudische rial (191.000 euro), een reisverbod van 10 jaar en dus 1000 stokslagen.

Geen zweepslagen dus, zoals Amnesty International eerst meldde, maar stokslagen:

Rectificatie van Amnesty in NRC Next, de Volkskrant en Trouw NOS

Badawi kreeg deze straf vanwege zijn website, The Liberal Saudi Network, en z'n kritische tweets. Z'n website werd vorig jaar door de Saudische autoriteiten gesloten. De straf wordt in porties van vijftig stokslagen per week uitgevoerd. Afgelopen vrijdag kreeg Badawi de eerste vijftig na het vrijdaggebed bij de al-Jafali-moskee in Jeddah.

Zijn vrouw roept het Westen op om in actie te komen.

Met vrijheid van meningsuiting en persvrijheid is het in Saudi-Arabië slecht gesteld, zoals te zien is in het overzicht van Reporters Without Borders:

Press Freedom Index: persvrijheid wereldwijd in 2014 Reporters Without Borders

"Nummer 164 op de Press Freedom Index komt niet uit de lucht vallen", zegt Saudi-Arabië-deskundige Paul Aarts. "Er zijn bepaalde grenzen aan wat je daar kan zeggen - en die grenzen zijn sinds de Arabische lente strakker geworden." Een paradoxaal gevolg van de Arabische lente, vertelt Aarts. "De overheid is toen enorm geschrokken van het volksprotest, en heeft toen besloten: dit gaat hier niet gebeuren. We gaan burgers niet de kans geven zich zo te uiten."

Aarts kent een collega van Raif, die ook veroordeeld is, Waleed Abu Alkhair. Net als Raif is hij mensenrechtenactivist, en advocaat. Vorig jaar werd hij veroordeeld tot 15 jaar gevangenisstraf voor het opzetten van de website Human Rights Monitor, over misstanden in het land. Waleed is een zwager van Raif, Waleed is getrouwd met Samar Badawi, een zus van Raif. Ook zij heeft vastgezeten.

Special Criminal Court

"Deze mensen worden dus veroordeeld om niks, alleen omdat ze hun mond opendoen". Ze worden veroordeeld door de Special Criminal Court, die terroristen berecht. Zo worden activisten dus gezien: als terroristen. De afgelopen jaren, en vooral het afgelopen jaar, zijn tientallen mannen, soms ook vrouwen, in het gevang verdwenen, zegt Aarts.

Deze mensen worden dus veroordeeld om niks, alleen omdat ze hun mond opendoen.

Paul Aarts

"De Saudische overheid is zich rot geschrokken door de opkomst van IS", zegt Aarts. "Eind 2013/begin 2014 was de rol van de Moslimbroederschap in Egypte heel prominent. Men denkt dat er in Saudi-Arabië sympathie is voor de Moslimbroederschap - en mogelijk ook voor IS. Dus toen werd een wet ingevoerd waarbij al deze organisaties als terroristisch worden bestempeld. En met deze wet in de hand worden dagelijks mensen opgepakt en berecht door de Special Criminal Court."

In Saudi-Arabië ben je al terrorist als je je verzet tegen het gezag. En als het er ook maar een béétje op lijkt dat je je tegen het gezag keert, verdwijn je achter de tralies. 

Demonstratie

Amnesty International is al een tijd bezig met Badawi's zaak. Vandaag hielden ze bij de ambassade van Saudi-Arabië in Den Haag een demonstratie voor zijn vrijlating.

En ook in Berlijn gingen mensen vandaag de straat op:

Amnesty wil dat de Nederlandse autoriteiten Badawi´s zaak aankaarten bij de Saudische regering. Sinds vorig jaar september demonstreert Amnesty wekelijks op vrijdagmiddag met twee personen voor de Saudische ambassade. 

Gaat dat iets uithalen? "Nee", zegt Aarts. "Daar halen ze hun schouders over op". En hij noemt nog iets: onze goede handelsrelatie met Saudi-Arabië. "En Saudi-Arabië is onze partner bij het bestrijden van IS. We zitten met een bondgenoot opgescheept waar we niet zo van houden."

Veel hoop is er dus niet voor Raif Badawi, Waleed Abu Alkhair en de lange lijst van andere mensen die gevangen zitten. Alleen de koning, die kan gratie verlenen. "En dat heeft hij in het verleden wel eens gedaan."