Nieuwsuur

Is er al een voorkeurscoalitie in de maak?

ANP

Vandaag sprak VVD-minister en verkenner Edith Schippers met alle dertien fractievoorzitters over een mogelijke coalitie. Iedereen mocht een wensenlijstje kenbaar maken en er passeerden verschillende mogelijkheden de revue.

Morgen is er een tweede ronde van gesprekken. Schippers lijkt daarbij als eerste de mogelijkheid te willen onderzoeken van een kabinet van VVD, CDA, D66 en GroenLinks.

De VVD wil met het CDA en D66 en een nog te zoeken vierde partij. GroenLinks wil een christelijk progressief kabinet, het liefst zonder de VVD. Het CDA wil dat de VVD een informateur levert. D66 wil VVD, CDA en GroenLinks erbij. En de PVV denkt aan een combinatie van VVD, CDA, 50Plus, SGP en Forum voor Democratie.

In Den Haag doet Dominique van der Heyde  verslag van de vorderingen en signalen uit de eerste gesprekken met verkenner Edith Schippers.

Is er al een voorkeurscoalitie in de maak?
Alle dertien kwamen ze vandaag langs bij 'verkenner' Edith Schippers. De fractieleiders van de gekozen partijen mochten vandaag hun wensenlijstje voor de coalitie op tafel leggen. Om half negen vanochtend was Mark Rutte als eerst aan de beurt, als laatste vanavond mocht Thierry Baudet aanschuiven.

50Plus-leider Krol deed als enige vandaag geen voorstel voor een bepaalde coalitie maar zei tegen Schippers dat hij een verlaging wil van de AOW-leeftijd. 

PvdD-leider Marianne Thieme wil een "klimaatcoalitie" met haar eigen partij en de VVD, D66, GroenLinks, ChristenUnie. In de Eerste Kamer zou die gedoogd moeten worden door SP, PvdA en 50Plus.

Complexe variant

ChristenUnie-voorman Gert-Jan Seger vindt net als PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher dat de grootste partij (VVD) en de grootste winnaars (CDA, D66 en GroenLinks) eerst met elkaar moeten gaan praten over een nieuw kabinet.

De SP wil de PvdA toch graag in een centrum-links kabinet met zes partijen hebben, maar dat vindt Asscher een "zeer complexe variant". "Ik sluit geen dingen uit, maar de realiteit is dat we de zevende partij van Nederland zijn geworden. Bescheidenheid is het devies."

SP-fractievoorzitter Emile Roemer zijn ideale coalitie bestaat uit SP, CDA, D66, GroenLinks, PvdA en ChristenUnie. Ook de Partij voor de Dieren zou een mogelijkheid zijn.

Zakenkabinet

Denk ziet maar één serieuze optie: VVD, CDA, D66 en PvdA. PvdA-leider Lodewijk Asscher zou zich "in het belang van het land" onomwonden moeten uitspreken voor deze combinatie, zei fractievoorzitter Tunahan Kuzu.

De SGP wil dat bij de vorming van een nieuwe regering gekeken wordt naar de mogelijkheid van een centrumrechtse meerderheidscoalitie. Een informateur van de VVD, de grootste partij, moet het voortouw nemen. En Thierry Baudet van het Forum voor Democratie (FvD) herhaalde wat hij vorige week al zei: dat er een zakenkabinet moet komen. 

Welke partijen kunnen een coalitie vormen?

Schippers hoopt aanstaande woensdag verslag uit te brengen aan de Tweede Kamer en donderdag bespreekt het parlement het resultaat. Dat is de eerste dag dat de Kamer in de nieuwe samenstelling bijeenkomt. Na dat debat zullen een of meerdere informateurs worden aangesteld om met de partijen te gaan onderhandelen over de vorming van een nieuw kabinet. 

Bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen in 2012 duurde de formatie 54 dagen. Aangezien er dit keer minstens vier partijen nodig zijn om een coalitie te vormen, gaat men ervan uit dat deze formatie langer zal gaan duren. De langste formatie was die van het kabinet-Van Agt I, uit 1977: daar waren 208 dagen voor nodig.