Nieuwsuur

De feiten en cijfers over ouderen in Nederland

ANP

Ouderen zijn deze verkiezingen een belangrijk thema. Ze vormen ook een steeds grotere groep kiezers vanwege de vergrijzing. Veel politieke partijen zetten in op het tegengaan van armoede onder ouderen.

Toch blijkt dat de rijkste groep in Nederland de 65-plussers zijn, berekende het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Drie procent van de ouderen leeft onder de armoedegrens, terwijl het percentage voor de gehele bevolking ligt op zo'n zeven procent.

In 2040 leven er naar schatting 4.7 miljoen 65-plussers in Nederland, 26 procent van de totale bevolking. Waaronder twee miljoen 80-plussers (CBS).

Pleegzorg

Bijna alle partijen willen dat ouderen in verpleeghuizen het beter krijgen. De aandacht voor het thema nam toe door het manifest van Hugo Borst voor betere pleegzorg.

Sinds 2013 zijn verzorgingstehuizen in rap tempo afgeschaft. Nieuwe patiënten komen niet meer in aanmerking voor deze lichtere vorm van zorg in een instelling. Alleen ouderen die intensieve 24-uurszorg nodig hebben, kunnen nog in een verzorgingstehuis terecht.

Eenzaam 

Tot die tijd moeten ouderen thuis blijven wonen met professionele zorg aan huis is het idee. De bedoeling is dat ook familie en buren meer bijspringen. Maar met de overdracht van de thuiszorg naar gemeenten is er ook flink bezuinigd. Er vielen duizenden ontslagen de afgelopen jaren in de thuiszorg. 

Huisartsen en wijkverpleegkundigen meldden dat ze in hun dagelijkse praktijk steeds meer ouderen zagen vereenzamen of slecht eten en drinken. Ze constateerden dat ouderen vaak te weinig professionele zorg aan huis krijgen en ook te weinig mantelzorg. Taken die horen bij thuiszorg worden daardoor steeds vaker gedaan door wijkverpleegkundigen

Tekort

Ook worden er regelmatig 65-plussers opgenomen zonder dat daarvoor een medische reden is, blijkt uit onderzoek van de NOS. Zij doen dat omdat er bij de ouderen thuis onvoldoende zorg is. Ook gaan er ouderen naar de posten voor Spoedeisende Hulp die daar medisch gesproken eigenlijk niets te zoeken hebben. 

Ondertussen is het tekort aan personeel in verpleeghuizen nijpend, zelfs in verpleeghuizen waar tot voor kort voldoende zorg was. Dit voorjaar publiceerde de Inspectie voor de Gezondheidszorg een lijst met slecht functionerende verpleeghuizen

Verhoging pensioenleeftijd

In 2012 heeft een meerderheid van de Tweede en Eerste Kamer ingestemd met een automatische koppeling van de AOW-leeftijd aan de levensverwachting van mensen. Hoe ouder we worden, hoe langer we moeten werken. De AOW-leeftijd gaat nu stapsgewijs omhoog naar 67 jaar.

Er is veel onvrede over de verhoging van de pensioenleeftijd. In een onderzoek van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut staat dat 44 procent van de 60-plussers boos of zeer boos is over de verhoging. Vooral bij laagopgeleiden heerst er onrust omdat ze er gemiddeld veel dienstjaren op hebben zitten. 

AOW-gat defensiepersoneel

Door de verhoging van de pensioenleeftijd kwamen duizenden voormalige defensiewerknemers met een financieel gat te zitten. Personeelsleden van defensie moeten eerder stoppen met werken dan veel anderen en krijgen daarvoor compensatie tot hun 65e. Maar nadat de AOW-leeftijd omhoog was gegaan, werd de compensatie voor die extra jaren veel lager.

In individuele zaken hebben verschillende rechters uitgesproken dat er sprake is van leeftijdsdiscriminatie, dat de achteruitgang in inkomen te groot is en dat het ministerie met meer geld over de brug moet komen.