Nieuwsuur

Afweersysteem stress stamt nog uit de oertijd

ANP

Het menselijk lichaam kan niet zo goed tegen stress, omdat het niet gebouwd is voor de eisen en spanningen van de huidige tijd. Daarom krijgen veel mensen een burn-out of zijn depressief. Dat schrijven hoogleraar psychiatrie Witte Hoogendijk en journaliste Wilma de Rek in het nieuwe boek 'Van big bang tot burn-out'. 

Beide auteurs pleiten voor een radicaal andere kijk op stress. Ze zijn bijvoorbeeld kritisch over de verslaving aan mobiele telefoons, en de eisen die werkgevers aan hun personeel stellen. 

Deltaplan

"Er is echt een soort deltaplan nodig om de problemen op te lossen, want twintig procent van de mensen kan de 'information overload' en de spanningen van deze tijd niet aan. Dat leidt tot chronische vermoeidheid, burn-out en depressie", aldus Hoogendijk.

Afweersysteem stress stamt nog uit de oertijd
Het menselijk lichaam kan niet zo goed tegen stress, omdat het niet gebouwd is voor de eisen en spanningen van de huidige tijd. Daarom krijgen veel mensen een burn-out of zijn depressief. Dat schrijven hoogleraar psychiatrie Witte Hoogendijk en journaliste Wilma de Rek in het nieuwe boek 'Van big bang tot burn-out'. Beide auteurs pleiten voor een radicaal andere kijk op stress. Ze zijn bijvoorbeeld kritisch over de verslaving aan mobiele telefoons, en de eisen die werkgevers aan hun personeel stellen.

In hun boek analyseren Hoogendijk en De Rek dat de mens vroeger leerde om bij acuut gevaar te vechten, bevriezen of te vluchten. Maar deze reactie is niet toereikend voor de spanningen van deze tijd. 

"Er gaan verouderde alarmsystemen in je lichaam af, als je zenuwachtig of gespannen bent. Er komen stoffen vrij die vroeger functioneel waren maar nu niet meer. Daardoor krijg je een naar stressgevoel."

Schuldgevoel

Ook minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher waarschuwde onlangs voor stress. Het is hem een doorn in het oog dat mensen het gevoel hebben nooit klaar te zijn met werken. Hij ziet dat mensen in de avond en het weekend in de werkstand blijven, uit schuldgevoel, of omdat ze denken dat dat moet.

Burn-out groeiend probleem onder jonge werknemers
Veel jonge werknemers zitten 'vast' in een baan die niet voldoet aan hun verwachtingen. Steeds meer jongeren hebben daarom last van stress. Met grote gevolgen: ziekteverzuim, fysieke klachten en een groeiend aantal burn-outs onder 20 tot 30-jarigen.

"Dat is niet gezond, dat is ziek makend", schrijft Asscher. "Van hard werken wordt niemand ziek. Van te hard werken wordt iedereen ziek." 

Asscher vindt dat werknemers, net als in Frankrijk, het recht moeten krijgen om na werktijd onbereikbaar te zijn voor hun baas. Frankrijk heeft dat dit jaar in de wet vastgelegd. Bedrijven met meer dan vijftig werknemers moeten aangeven wanneer zij hun telefoon kunnen uitzetten.

Zes uur: tijd om te stoppen met werken!
Op sommige plekken zijn werkgevers actief bezig met een betere balans tussen werk en privé. In het Haarlemse communicatiebureau Heldergroen wordt om 18:00 uur een knop ingedrukt waardoor de bureaus omhoog gaan.

De auteurs van het boek 'Van big bang tot burn-out' zien stress niet langer als een probleem van een individu. "Jij bent overspannen of hebt stress, dus het ligt aan jou. Of als je het zelf hebt: ik heb gefaald, ik heb mijn grenzen niet bewaakt. Daarmee houden we onszelf voor de gek. Het is een collectief probleem. We kunnen er niets aan doen dat het gebeurt."

Verzuim door werkstress kost miljarden
Het is beroepsziekte nummer 1 in Nederland: stress op de werkvloer. Een op de acht werknemers heeft er last van. Werkstress kan ernstige geestelijke en lichamelijke problemen geven, leidt tot verzuim en dus tot hoge kosten voor werkgevers: zo'n 2,2 miljard euro, becijferde onderzoeksbureau TNO.