Nieuwsuur

'De grootste bedreiging van de wereldvrede'

AFP

Met toestemming van terreurbeweging IS was de Duitse journalist Jürgen Todenhöfer deze maand in IS-gebied. De 74-jarige publicist en oud-politicus bezocht samen met zijn zoon de steden Aqra in Syrië en Mosul in Irak. 

"Ik heb tien dagen met ze samen geleefd", zei hij tegen Nieuwsuur-verslaggever Jan van Loenen. "Ik beschouw IS als de grootste bedreiging voor de wereldvrede." 

Volgens Todenhöfer is IS niet alleen een terreurorganisatie, maar ook een redelijk functionerende staat. Het leven onder IS in Mosul is "opvallend normaal".

"Uit de stad zijn 130.000 christenen gevlucht, de sjiieten zijn gevlucht, velen zijn vermoord, maar de stad functioneert gewoon. Mensen zijn blij met de stabiliteit die IS heeft gebracht." Tegelijkertijd heerst er ook een sfeer van angst. "Velen zijn bang, want de straffen voor het breken van islamitische wetten zijn zeer zwaar."

IS is volgens hem machtiger, gevaarlijker en slimmer dan veel westerse politici vermoeden. IS zou van plan zijn honderden miljoenen mensen uit te roeien. 

Zoon

Todenhöfer wilde naar het gebied omdat hij al 50 jaar met alle partijen praat, schrijft hij op zijn Facebookpagina. Hij zocht contact met IS via Duitse jihadisten en onderhandelde maandenlang via Skype met leiders van het kalifaat over zijn journalistieke bezoek.

Hij discussieerde met ze over politiek en eiste een veiligheidsgarantie: "Ik zei: ik wil uw land bezoeken, maar alleen als u voor 100 procent mijn veiligheid garandeert", vertelt hij.

Uiteindelijk ging hij erheen samen met zijn 31-jarige zoon Frederic. Die filmde en fotografeerde tijdens het bezoek. "Hij wilde graag mee. Dat wilde ik eerst niet, maar hij heeft me erg geholpen", zegt Todenhöfer tegen Nieuwsuur.

"Ik kreeg een officieel papier mee, dat mijn veiligheid garandeerde en iedere keer dat het spannend werd, en het werd een paar keer spannend, toonde ik dat papier. Het probleem zat 'm erin dat ik natuurlijk zeker moest weten dat het geen neppapiertje was dat ik kreeg. Daar heb ik dus 7 maanden over onderhandeld."

Religieuze zuivering

"Uiteindelijk is de Islamitische Staat uit op een religieuze zuivering", zegt hij, "een zuivering die zijn weerga niet kent. Dat zegt men ook gewoon en dit zijn mensen die doen wat ze zeggen. Als IS zijn plannen doorzet, wordt het erger dan Stalin, Hitler, Pol Pot en Mao samen", vindt Todenhöfer.

Nieuwsuur in gesprek met Jürgen Todenhöfer
"Ik heb tien dagen met ze samen geleefd", zegt de Duitse publicist tegen Nieuwsuur-verslaggever Jan van Loenen. "Ik beschouw IS als de grootste bedreiging voor de wereldvrede." Bekijk hier een ruwe montage van het gesprek.

Todenhöfer meent dat het IS-probleem niet louter militair is op te lossen. Hij denkt dat het Westen zich op drie punten moet aanpassen. "Ten eerste moeten we ophouden om de moslims in het westen te discrimineren. Ook moeten we ophouden om Arabische landen te bombarderen. Als het niet om olie ging, zouden we dat nooit doen. We bombarderen China ook niet", zegt hij.

"Ten derde moet IS door soennitische moslims worden verslagen, door de eigen groep. Dat is in 2007 bijna gebeurd. IS is nu veel sterker."

Enige kans

De oplossing moet niet van het Westen komen, maar uit Irak, denkt Todenhöfer. "In Irak maken de soennieten 35 procent van de bevolking uit. Door het Amerikaanse ingrijpen en de regering-Maliki zijn ze tot de outcast van de samenleving gemaakt. Ze hebben hun banen verloren, zijn buiten gesloten, vermoord, terwijl het gematigde mensen zijn.

Het rehabiliteren van die groep is onze enige kans tegen IS. Met westerse bommen gaan we IS niet verslaan.