'Serieuze discussie over monarchie'

Door Pauline Broekema

Nederland heeft behoefte aan een serieuze discussie over het karakter van de monarchie. Dat zegt oud-hoogleraar staatsrecht en oud-D66-senator Jan Vis.

"We hebben dat altijd laten rusten omdat het een groot meningsverschil is. De vorstin is voor de christen-democraten koningin bij de gratie van God. Liberalen en sociaal-democraten vinden dat de macht bij het volk ligt."

Hij acht de tijd rijp voor een debat over de nog altijd gevoelige kwestie. Maar om een keuze tussen de twee te maken is wel een tweederde meerderheid van de Kamer nodig.

"Nu de christen-democratie zo klein geworden is, zou die gevonden kunnen worden voor een opvatting die bij het allergrootste deel van de Nederlandse bevolking leeft. Namelijk dat de macht toch eigenlijk uit het volk voort komt."

Rumoer
De discussies van de laatste weken rond het vakantiehuis van het prinselijk paar, de Oranjebegroting, mediacode en andere zaken noemt hij een rumoer dat hij niet eerder heeft meegemaakt. Vroeger deden zich losse incidenten voort, door de tijd heen, zegt hij. Zoals de Greet Hofmans-affaire en Lockheed. Nu speelt er van alles, gelijktijdig.

Dat komt volgens Vis omdat de afstand tussen volk en Oranjes kleiner is geworden. Oranjes trouwen met vrouwen die ieders buurmeisje zouden kunnen zijn. "Dat is voor het eerst in de geschiedenis."

Is Beatrix een vorstin die regeert met een natuurlijke afstand en vooral streeft naar het respect van haar onderdanen, bij Willem-Alexander en Máxima speelt populariteit een belangrijke rol, volgens de oud-senator. En is vooral het beeld doorslaggevend dat het publiek heeft van het paar. Dat maakt de relatie die de Oranjes met het volk hebben kwetsbaar.

Mozambique
De weerstand tegen het vakantiehuis in Mozambique verklaart hij uit teleurstelling bij het publiek. Dat niet begrijpt dat de aanstaande koning vakantie viert op een ander continent. Ver weg van het vaderland. In een oord waar de doorsnee Nederlander niet met de caravan kan komen.

Dat strookt niet met een nationaal gevoel volgens Vis en welk onderzoek dan ook kan dat ongenoegen niet wegnemen.

Deel deze pagina

Video en Audio

Meer video en audio