Door eindredacteur Piet van Asseldonk
Prins Willem-Alexander is de laatste maanden op een aantal punten onderwerp van publieke en politieke discussie geworden. Het kan niet anders of de kroonprins en zijn adviseurs zitten daarmee in hun maag. Die discussie staat op gespannen voet met het streven om de weg van Willem-Alexander naar het koningschap zo ongestoord en rimpelloos mogelijk te laten verlopen.
De Nederlandsche Bank
Het begint met de publiekelijk geuite opvatting van een (linkse) meerderheid in de Tweede Kamer dat het commissariaat van de kroonprins bij De Nederlandsche Bank hem tot onderwerp van politieke meningsverschillen maakt. Vanwege de verwoestende kredietcrisis is ook het beleid van de centrale bank onder vuur is komen liggen en zelfs mede onderwerp geworden van een parlementaire onderzoekscommissie.
De discussie laait fel op, maar dooft even snel weer uit. De regering gaat pal achter de kroonprins staan en verzekert dat diens commissariaat bij De Nederlandsche Bank 'slechts' de bedrijfsvoering van de bank betreft. Deze staat helemaal los van het politiek gevoelige monetaire beleid en het toezicht op financiële instellingen waarin de bank een sleutelrol speelt.
De kroonprins mag zijn commissariaat houden, omdat het een belangrijk onderdeel is van zijn maatschappelijke oriëntatie gericht op zijn komend koningschap.
Vakantiefoto's
Maar de publicitaire stilte rond de kroonprins wordt weer abrupt verbroken als het persbureau Associated Press (AP) eind juli foto's publiceert waarop te zien is hoe hij met zijn gezin op skivakantie is in Argentinië.
Willem-Alexander besluit tot juridische stappen tegen AP omdat het persbureau zonder journalistieke reden de privacy van hem en zijn gezin geschonden zou hebben. De Nederlandse rechter geeft op 28 augustus in een kort geding de kroonprins gelijk.
Geheel in lijn met eerdere uitspraken legt de rechter AP een verbod op verdere verspreiding van de foto's op. Het maatschappelijk belang van openbaarmaking van de kroonprinselijke vakantiefoto's weegt volgens de rechter minder zwaar dan het recht op privacy voor hem en zijn gezin.
Mediacode
Voor de prins is het een pyrrusoverwinning, want het debat over de vraag of de Oranjes hun recht op privacy niet te veel oprekken ten koste van de persvrijheid, is in alle hevigheid ontbrand.
Er wordt van alles bijgehaald, zoals bijvoorbeeld de RVD-mediacode. Die behelst slechts een vrijblijvende afspraak dat media, in ruil voor het respecteren van koninklijke privacy, af en toe in de gelegenheid gesteld worden opnames te maken van het kroonprinselijk gezin. Het woord 'censuur' valt zelfs.
Feitelijk is de onveranderde situatie, dat de media ieder op eigen wijze in woord en beeld vrij kunnen berichten over de Oranjes, totdat ze op een verbod van de rechter stuiten. En wie zich daarnaast aan de Mediacode wenst te houden, krijgt af en toe een lekker brokje toegeworpen.
Vakantiehuis
Intussen is de kroonprins voor de tweede keer in korte tijd onderwerp geworden van publieke discussie en de derde keer volgt meteen daarop. Dit keer gaat het over het omstreden plan van Willem-Alexander en Máxima om aan een ongerept en paradijselijk stuk Afrikaanse kust in Mozambique een vakantiehuis te bouwen.
Dat vormt onderdeel van een groot onroerendgoedproject voor een 'vakantieresort' met alles erop en eraan voor de rijken der aarde. Benadrukt wordt dat de plaatselijke bevolking van het project zal profiteren en het hier dus eigenlijk om een vorm van ontwikkelingshulp gaat.
Maar wat voorspeld was, blijkt al snel uit te komen: er rijzen tal van problemen rond het prestigieuze vastgoedproject in Mozambique.
Het lijkt de adviseurs van de kroonprins daarom kennelijk geboden dat hij wat afstand neemt. Alles wat met zijn Mozambikaanse vakantiehuis te maken heeft, wordt ijlings ondergebracht in een stichting. Daardoor heeft Willem-Alexander in juridische zin geen directe verantwoordelijkheid voor het project meer en kan hij lastige kwesties en vragen daaromtrent naar de stichting en de bestuurders daarvan doorverwijzen.
Tijdbom
Formeel is alles dus keurig geregeld, maar publicitair gezien blijft het vakantieproject van de kroonprins een tikkende tijdbom. Telkens als er problemen en vragen ontstaan, zal de publieke en politieke discussie erover weer losbranden. En stichting of niet zal de naam van de toekomstige koning daarbij vallen.
Zo is prins Willem-Alexander deze zomer dus vrijwel voortdurend onderwerp van discussie geweest. Er zal hem veel aan gelegen zijn dat het weer 'stil' wordt rond zijn persoon en gezin, want zijn komende troonsbestijging en zijn toekomstige rol als staatshoofd zijn er vooral mee gediend dat het blazoen van de kroonprins onbesmet is en hij verre blijft van publicitaire en politieke twisten.
De afgelopen jaren heeft in de publieke opinie het idee postgevat dat Willem-Alexander 'klaar is voor de troon'. Deze zomer zijn er - in ieder geval vanuit een oogpunt van public relations - wat haarscheurtjes in dat beeld gekomen. De bewakers en bouwers van een rimpelloze troonswisseling tussen Willem-Alexander en Beatrix zullen daar niet blij mee zijn.
Deel deze pagina
»
»