Door Pauline Broekema
Greet Hofmans is een voormalige loonadminstratrice bij een textielfabriek aan de Amsterdamse Amsteldijk. Een vrouw die boodschappen doorkrijgt van 'Boven'. Stapels van die 'doorgevingen' blijkt het Koninklijk Huis Archief te bevatten.
Door kennissen is Bernhard op de gebedsgenezeres geattendeerd en die biedt haar diensten schriftelijk aan. Hooggeachte mevrouw, schrijft ze. Ze kan instaan voor de algehele genezing van de oogjes. Juliana neemt het aanbod aan. Wat volgt wordt een Oranje geschiedenis zonder weerga. Hofmans logeert regelmatig op Soestdijk en vindt daar in meerdere opzichten haar bed gespreid. Op Soestdijk werken Hofmans-volgelingen.
In nog geen twee maanden speelt de vrouw een dominante rol in het leven van Juliana. Eerder al beschreef Lambert Giebels in 'De Greet Hofmans Affaire' hoe ze als een moderne Rasputin een deel van Soestdijk in haar ban krijgt. Moest hij zich louter baseren op stukken uit openbare archieven, Fasseur citeert als eerste uit brieven van Hofmans aan Juliana uit het Koninklijk Huis Archief.
Inhuldiging
Twee maanden na haar inhuldiging schrijft Hofmans de nieuwe koningin: "Toen de aardse Koningin haar taak aanvaardde, toen heeft het Nederlandse volk voor goed beleden trouw in bovenaardse leiding en super-leiding als aardse norm." Het voor Hofmans typerende wollige en meestal onbegrijpelijke taalgebruik.
Juliana, geplaagd door schuldgevoel over de oogafwijking van Marijke en met huwelijk dat z'n glans verloor, raakt in de ban van Hofmans. Bernhard blijft zijn vriendin uit de oorlog zien. In het voorjaar van 1950 gaat Ann mee op wintersport. Als Juliana bezwaar maakt is ze er een volgende vakantie niet bij maar dan verveelt Bernhard zich demonstratief.
Ook zijn er conflicten over Armgard. Bernhard wil zijn moeder in de buurt hebben en koopt voor haar een huis in Hilversum. Het is dan 1951, in het najaar verwekt Bernhard Alicia. De moeder is een Duitse pilote. Fasseur staat er niet langer dan een paar regels bij stil.
Kasteeltje
Na protest van Juliana betrekt Armgard ver van Soestdijk in Warmond een kasteeltje. Ondanks de afstand komen vooral Beatrix en Irene er graag. Liever dan bij oma Wilhelmina die op het Koude Loo woont, zoals haar paleis in hoftaal heet. De Prins en Wilhelmina zijn uit elkaar gegroeid. Hij haalt de 'W' van de kraag van zijn uniform.
Juliana bespreekt haar huwelijksproblemen met Hofmans. En staatszaken. 'Doorgevingen' van Hofmans volgt ze overigens niet altijd op, eigengereid als ze is. Een koningin die zich laat adviseren door een gebedsgenezeres: de ministers houden hun hart vast, zeker aan de vooravond van het staatsbezoek in april 1952 aan de Verenigde Staten. Maar Juliana's toespraak voor het Congres over wereldvrede, mede geïnspireerd door Hofman's adviezen van 'Boven' maakt veel indruk.
Het huwelijk raakt steeds verder in het ongerede. In de zomer van 1955 stelt Julia vast dat een scheiding de oplossing is. Bernhard kan op Warmelo gaan wonen en zijn eigen leven leiden. Het zijn Juliana en Bernhard zelf die uiteindelijk vragen om bemiddeling.
Commissie
Zoals dat in Nederland gaat wordt een commissie geformeerd. Bernhard forceert die oplossing door via de buitenlandse pers de vuile was buiten te hangen. De commissie Beel gaat aan de slag. Vooraf wordt vastgesteld dat echtscheiding in welke vorm uitgesloten is. Evenals het aftreden van de koningin. Wat Fasseur verhaalt over de bevindingen van de commissie leest als het treurig verslag van een gebroken huwelijk.
De commissie hoort van 2 tot 21 juli 1956 minstens 25 personen. De meerderheid behoort tot het Bernhard-kamp. De verslagen van de gesprekken met Juliana, Wilhelmina en Hofmans bleven bewaard. Dat van Bernhard werd door Fasseur niet aangetroffen. Voor de Bernhard getrouwen is Hofmans de oorzaak van alle ellende. Diep is de verbittering van Juliana. Met de Bernhard zoals hij nu was zou ze nooit getrouwd zijn, vertelde ze. Hij treitert haar, maakt haar leven tot een hel.
De leden van de commissie, de oud-ministers Beel en Gerbrandy, en de voorlaatste gouverneur-generaal van Nederlands-Indië, Jonkheer A.W.L. Tjarda van Starkenborgh Stachouwer, gedragen zich volgens Fasseur als een soort bemoeizuchtig bemiddelingsbureau. Maar, schrijft hij, ze konden niet anders: echtscheiding of abdicatie is uitgesloten.
Volgelingen
De commissie wijst Hofmans aan als de oorzaak van alle ellende. Zij en haar volgelingen moeten weg omdat ze de koningin en haar zelfstandigheid te veel beïnvloeden. De prins is misschien wat te mededeelzaam geweest maar niet om, zoals wel werd gesuggereerd, Beatrix uiteindelijk op de troon te krijgen.
De vriendschap met Armgard moet hersteld worden, Bernhard hoort Juliana te consulteren voor hij in het openbaar uitspraken doet en mag zich tegenover haar wel eens wat vriendelijker gedragen.
Het duurt nog voor de macht van Hofmans is gebroken. Juliana lijkt geen afscheid te willen nemen van de vrouw die als zij in haar brieven Mijn Engel noemde.
Verzet
Dan dient zich nog een -zelf benoemde- bemiddelaar aan: prof Van Hamel. Hoewel Van Hamel een vurige Oranjeaanhanger zou zijn is hij volgens Fasseur een willig werktuig in de handen van de CPN. Die partij zou via journalist Wim Klinkenberg het gerucht de wereld hebben ingeholpen dat de vredelievende Juliana op het punt van vertrekken staat. Waarmee Navo aanhanger en Amerika-fan Bernhard ruim baan krijgt.
Van Hamel vindt de prinses overspannen en raadt haar een paar sessies bij een psychiater aan. "Ik wil niets met een psychiater beginnen", laat ze weten. Het voormalig verzet dreigt om als Hofmans en haar getrouwen niet verdwijnen de zaak wel even te regelen.
Gebroken
Het is Hofmans zelf die haar belangrijkste aanhanger aan het Hof na een ingeving adviseert zich terug te trekken. Ook anderen uit het Hofmans kamp vertrekken en daarmee is hun invloed op het paleis gebroken.
Juliana en Greet Hofmans zien elkaar nooit meer terug. De gebedsgenezeres zal nog jarenlang spreekuur houden en duizenden mensen ontvangen. Ze sterft in 1968. De crisis in het huwelijk dat begon op een Oostenrijkse skiwei lijkt in 1957 voorbij. Een lid van de hofhouding meldt dat alles couleur rose was. Juliana die nooit van paarden had gehouden, vergezelt Bernhard naar een paardenshow in Londen. Het echtpaar wordt op dat stedentripje gesignaleerd. Ze spelen samen gezellig een potje canasta.
Deel deze pagina
»
»
»
»
»
»
»
»