Friso, de introverte prins

Prins Johan Friso»
Prins Johan Friso ANP

Prins Friso, de tweede zoon van prinses Beatrix, is op Paleis Huis ten Bosch overleden. De Rijksvoorlichtingsdienst heeft dat bekendgemaakt. De prins is 44 jaar geworden.

Prins Friso lag sinds 17 februari 2012 in coma, als gevolg van een ski-ongeluk tijdens de jaarlijkse wintersportvakantie van de Oranjes in Oostenrijk. Hij raakte bedolven onder een lawine toen hij met een Oostenrijkse vriend buiten de skipiste aan het skiën was in de buurt van Lech.

Een week na het ongeluk werd al duidelijk dat de vooruitzichten voor de prins slecht waren. De behandelend artsen in Innsbrück maakten toen bekend dat de prins onder de sneeuw een hartstilstand had gekregen en na zijn redding gedurende 50 minuten was gereanimeerd. Door langdurig zuurstoftekort had Friso ernstig hersenletsel opgelopen. De artsen noemden de kans dat de prins ooit weer bij bewustzijn zou komen 'gering'.

'Gering bewustzijn'

De koninklijke familie besloot Friso over te laten brengen naar het Wellington Ziekenhuis in Londen, dat onder meer is gespecialiseerd in de behandeling van comapatiënten. Friso woonde bovendien met zijn gezin in Londen. De prins werd daar behalve door zijn vrouw prinses Mabel en hun kinderen ook regelmatig bezocht door zijn moeder en zijn broers.

In november 2012 maakte de Rijksvoorlichtingsdienst bekend dat de prins tekenen vertoonde van 'zeer gering bewustzijn'. Dat betekende dat de prins af en toe reageerde op een vraag of een prikkel door bijvoorbeeld met zijn ogen te knipperen of een beweging te maken. Het medisch team bleef desondanks 'zeer bezorgd' over de toestand van de prins.

Prinses Mabel liet bij die gelegenheid weten dat ze dankbaar was voor de vele steunbetuigingen die had ontvangen. "Mijn liefde voor Friso, de steun van familie en vrienden, en de vele berichten van medeleven geven mij kracht in deze moeilijke tijd", twitterde ze.

In juli werd Friso overgebracht naar Paleis Huis ten Bosch, waar hij de zomer zou doorbrengen.

Normaal

Friso stond bekend als de introverte prins die graag een zo normaal mogelijk leven leidde, buiten de schijnwerpers. Mensen die hem van dichtbij kenden, noemden hem buitengewoon slim, sportief, bescheiden, vriendelijk en sociaal.

In Londen leidde hij een leven in betrekkelijke anonimiteit. Hij werkte er in alle rust aan zijn carrière, waarin hij zijn intellectuele capaciteiten kon ontplooien. Ook kon hij er zonder opdringerige pers genieten van zijn twee dochters: Luana (2005) en Zaria (2006). In zijn vrije tijd hield hij behalve van skiën ook van duiken en golfen.

Tijdens bijzondere familie-aangelegenheden en bij de viering van Koninginnedag was Friso bijna altijd aanwezig, maar hij trad niet graag op de voorgrond.

Mabel-gate

Sinds zijn huwelijk met Mabel Wisse Smit in 2004 was Friso geen lid meer van het Koninklijk Huis. Mabel raakte na haar verloving met Friso in opspraak vanwege berichten dat zij een relatie zou hebben gehad met de in 1991 doodgeschoten topcrimineel Klaas Bruinsma.

Omdat het paar geen volledige openheid van zaken had gegeven aan premier Balkenende, werd er geen toestemming voor het huwelijk gevraagd aan de Staten-Generaal. Friso viel daarom na zijn huwelijk buiten de lijn van troonsopvolging. Ook verloor hij zijn titel 'Prins der Nederlanden'. Wel behield hij zijn persoonlijke titel 'prins van Oranje-Nassau'.

In een televisie-interview aan de vooravond van hun huwelijk gaven Friso en Mabel toe dat ze 'onverstandig' waren geweest om niet volledige openheid van zaken te geven.

Pijnlijk

Friso zei dat hij zijn rechten op de troon liever had behouden, maar dat hij ook gesteld was op zijn vrijheid. "Het was wel even slikken dat ik er niet meer bij hoorde. Ik ben altijd bereid geweest om de functie van koning te vervullen, mocht het noodzakelijk geweest zijn. Maar om stil te gaan zitten op een reservebank, dat is niks voor mij." Hij gaf aan zijn familie waar mogelijk wel te willen blijven ondersteunen.

De publicitaire rel over Mabels verleden, die maandenlang aanhield, had het stel als 'pijnlijk' ervaren, zo bleek uit het interview. Omdat zij onder de ministeriële verantwoordelijkheid vielen, waren ze niet bij machte een weerwoord te geven.

Friso had zich in het verleden ook al opgewonden over 'nieuwsfeiten' die over hem waren verspreid door de media. Zo schreven kranten in de periode voor zijn verloving met Mabel dat Friso homoseksueel zou zijn. In 2001 had de prins er genoeg van en liet via een verklaring van de Rijksvoorlichtingsdienst weten dat hij 'heteroseksueel' was.

Koning

Friso werd in Utrecht geboren op 25 september 1968 en groeide samen met zijn broers Willem-Alexander (1967) en Constantijn (1969) op in kasteel Drakensteyn, waar hij een beschermde en gelukkige jeugd had.

Van jongs af aan toonde hij weinig enthousiasme voor de publieke verplichtingen die bij het koningshuis horen. Als 9-jarige zei hij over zijn broer Willem-Alexander: "Je mag Alex wel in elkaar slaan, maar niet doodslaan, want dan moet ik koning worden." Een uitspraak die in zijn leven nog vaak is aangehaald.

Na de inhuldiging van koningin Beatrix in 1980 verhuisde het gezin naar Den Haag. Nadat hij in 1986 zijn vwo-diploma had gehaald studeerde hij Mechanical Engineering aan de University of California in Berkeley. Aan de TU in Delft haalde hij in 1994 zijn ingenieursdiploma in luchtvaart- en ruimtevaarttechniek. Een jaar later behaalde hij ook zijn doctoraalexamen bedrijfseconomie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

Duurzame energie

Met zijn twee academische titels op zak begon Friso in 1995 als fellow-consultant bij adviesbureau McKinsey & Company in Amsterdam aan zijn eerste baan in het bedrijfsleven. Na een jaar begon hij opnieuw aan een studie. Dit keer aan het European Institute of Business Administration (INSEAD) te Fontainebleau (Frankrijk), waar hij in 1997 zijn MBA behaalde.

Vervolgens werkte hij een aantal jaren in Londen bij de investeringsbank Goldman Sachs International en als managing director bij Wolfsohn & Company, waar hij zich onder meer bezighield met duurzame energie.

Prins Friso was mede-oprichter van het MRI Centrum in Amsterdam en was ook een van de oprichters van Wizzair, een lowbudget-luchtvaartmaatschappij met voornamelijk Oost-Europese bestemmingen.

Sinds 2011 was de prins werkzaam als Chief Financial Officer bij Urenco, een consortium dat verrijkt uranium produceert, in Stoke Poges, Buckinghamshire, in het Verenigd Koninkrijk.

Prins Claus

Voor Friso is zijn vader, prins Claus, een belangrijke inspiratiebron geweest. Hij was waarschijnlijk ook degene die Friso heeft aangespoord om zijn eigen weg te gaan en zoveel mogelijk een 'normale' maatschappelijke carrière op te bouwen.

Samen met zijn broer Constantijn was Friso erevoorzitter van het Prins Claus Fonds, dat in 1996 werd opgericht ter gelegenheid van de 70ste verjaardag van prins Claus. Eens in de twee jaar reikte Friso de Prins Claus Prijs uit. Hij deed dat voor het laatst in 2010. In 2012 nam zijn broer Constantijn zijn plaats in.

Deel deze pagina

Video

Prins Friso was op het eerste gezicht heel serieus. Maar ook sportief. In het openbaar zag je hem nauwelijks.... En dat vond hij prima. Hij wilde het liefst de schijnwerpers ontlopen, maar kon dat niet altijd voorkomen.

Audio

  • Prins Friso (1968-2013) Prins Friso was op het eerste gezicht heel serieus, maar ook sportief. In het openbaar zag je hem nauwelijks. En dat vond hij... prima. Hij wilde het liefst de schijnwerpers ontlopen, maar kon dat niet altijd voorkomen.
  • Aangifte van geboorte van prins Friso Prins Friso werd op 25 september 1968 in Utrecht geboren.

Video en Audio

  • » Windhoos bij Klazienaveen Video Vanavond was er een windhoos in Klazienaveen te zien. Hendri Hogenbirk maakte de beelden.20 sep 2014, 11221 keer afgespeeld
  • » "Turkije zal nu echt kleur moeten bekennen" Video 49 Turken, die maandenlang door de terroristische IS in Syrië werden gegijzeld, zijn weer terug in...20 sep 2014, 10059 keer afgespeeld
  • » Windhoos gezien in buurt Erica Video In sommige delen van het land is de droge periode ten einde gekomen met zoveel regenval, dat er...20 sep 2014, 79724 keer afgespeeld

Meer video en audio