Door eindredacteur Piet van Asseldonk
In de journalistiek draait het om feiten en nóg eens feiten. Dat zou je zeggen. Maar bij nader inzien blijkt het er toch heel vaak ook om speculaties te draaien. Speculeren is het veronderstellenderwijs en vragenderwijs vooruitlopen op feiten.
Journalisten zijn er dol op. Dat hangt natuurlijk samen met hun ambitie het nieuws van morgen vandaag al te brengen. Daar komt bij dat speculeren nauwelijks grenzen kent en je niets hoeft te checken. Dat werkt gemakkelijk.
Troonswisseling
Het verklaart de talrijke en niet aflatende speculaties over het tijdstip van de troonswisseling tussen koningin Beatrix en prins Willem-Alexander. Over deze in de geschiedenis van ons land belangrijke gebeurtenis zijn vooralsnog weinig feiten beschikbaar, want de koningin mag aanblijven zolang ze leeft en beslist in haar eentje wanneer ze plaats maakt voor haar zoon.
Afwachten dus. Maar het (journalistieke) ongeduld is groot en daarom bereikt het speculeren over het tijdstip van de troonswisseling het ene hoogtepunt na het andere.
De laatste kersttoespraak van de koningin over vergrijzing en over contacten tussen generaties werd dan ook prompt uitgelegd als een verkapte aankondiging van Hare Majesteit dat ze in 2009 haar aftreden zal aankondigen, terwijl je de toespraak evengoed kunt lezen als een (verkapte) aankondiging om nog even door te gaan. Maar dat is het aardige van speculaties: je kan de feiten interpreteren zoals je wil of zoals je het best uitkomt.
Verjaardag
Intussen komen de speculaties al weer op gang over de kans dat de koningin haar 71ste verjaardag op 31 januari zal aangrijpen voor haar aankondiging dat ze al aftreden. Willem-Alexander, die dit jaar 42 jaar wordt, kan dan de troon bestijgen op precies dezelfde leeftijd als Beatrix dat zelf deed.
Anderen zeggen dat komende Koninginnedag de koningin gaat die in het aan Oranjehistorie rijke Apeldoorn vieren een gelegenheid bij uitstek biedt om haar aftreden bekend te maken. Nog weer anderen weten bijna zeker dat Beatrix aanblijft tot 2010, want dan is ze namelijk precies 30 jaar koningin geweest.
Feit is dat 2009 een jaar wordt, waarin de speculaties over het tijdstip van de troonswisseling in aard en omvang een hoge vlucht zullen nemen. Heerlijk die speculaties. Je moet er niet aan denken dat ze door de feiten ingehaald worden. Want ook hier geldt: het bezit van de zaak is het einde van het vermaak.
»