De geheimen van Noordeinde

Toegevoegd: maandag 16 mrt 2009, 11:45

Door eindredacteur Piet van Asseldonk

Wie de relaties tussen koningin en kabinet beschrijft komt al snel uit bij 'Het geheim van Noordeinde', voorheen 'Het geheim van Soestdijk'. Dit geheim behelst de ijzeren regel binnen onze constitutionele monarchie dat eventuele meningsverschillen tussen de koning (m/v) en diens ministers geheim moet blijven, want de regering ('de Kroon') moet als een eenheid naar buiten treden. Volgens een andere ijzeren regel mag het staatshoofd nooit onderwerp van publieke, politieke discussie worden, want de koning (m/v) is onschendbaar en alleen de ministers zijn verantwoordelijk. Vandaar dus het geheim van Noordeinde.

Fiscale constructie
Maar sinds kort hebben we er een paar geheimen van Noordeinde bij. Het werkpaleis van koningin Beatrix aan het Noordeinde in Den Haag blijkt namelijk de thuisbasis te zijn van listige fiscale constructies voor Beatrix haar zussen Irene en Christina. Die zorgen ervoor – met dank aan het Britse kanaaleiland en belastingparadijs Guernsey – dat de prinsessen minder belastingen over hun miljoenenvermogens hoeven te betalen. Onwettig is het niet, maar een aansporing voor een hoogstaande belastingmoraal is het natuurlijk ook niet. Kamerleden hebben vragen gesteld en het zal er wel op uit draaien dat Irene en Christina hun profijtelijke belastingbrievenbus van Noordeinde verplaatsen naar bijvoorbeeld het kantoor van hun huisadvocaat: De Brauw Blackstone en Westbroek N.V. in Den Haag. Een geheim van Noordeinde minder.

Rijkdom
Het incident triggert weer wel de vraag die Nederlandse burgers al jaren intrigeert: hoe rijk is de koningin, hoe rijk zijn de Oranjes? Bij gebrek aan harde feiten wordt daarover sinds jaar en dag naar hartenlust gespeculeerd. De schattingen lopen uiteen van enige miljarden tot nauwelijks een miljard. Arm zijn ze niet, de Oranjes, zoveel is zeker. Hun rijkdom zou sinds koopman/koning Willem I vooral zitten in onroerend goed en in 'degelijke' aandelen; Shell met name. Dit geheim van Noordeinde echter blijft vooralsnog een echt geheim. Overigens zal als gevolg van de kredietcrisis  - dat kan niet anders – ook het Oranjevermogen flinke klappen gekregen hebben. Gelukkig is er ook een geheim van Noordeinde dat niet langer een geheim meer is. De vroegere minister van financiën en huidig topman van de 'staatsbank' ABN-AMRO Gerrit Zalm (VVD)  heeft namelijk in een degelijk rapport eens op een rijtje gezet wat de monarchie ons belastingbetalers per jaar kost. Die kosten waren strikt genomen niet geheim, maar onbekend, want verdeeld over en weggestopt in allerlei departementale begrotingen. Tot nu toe was, in het speciale hoofdstuk over het koningshuis, in de miljoenennota sprake van zo'n 9 miljoen als kosten van de monarchie, maar daaronder vielen niet  - om maar iets te noemen -  de vliegkosten van leden van het koninklijk huis met het regeringsvliegtuig en de onderhoudskosten van het privéjacht van de koningin De Groene Draeck.

39 miljoen
Het plan van Gerrit Zalm om alle directe kosten van de monarchie netjes in één hoofdstuk onder te brengen wordt door het kabinet overgenomen en levert de fors hogere post van 39 miljoen euro per jaar op. Zoveel kost de monarchie ons. Ter vergelijking: in Engeland is dat 46 miljoen en in Denemarken een kleine 13 miljoen. Toch is dit nog niet het hele verhaal, want eigenlijk moet je bij het bedrag van 39 miljoen nog de 40 miljoen optellen die jaarlijks worden uitgegeven aan de paleizen die de staat de koningin in bruikleen geeft en aan de kosten van de beveiliging van leden van het koninklijk huis. De Oranjes kosten de belastingbetaler dus een slordige 100 miljoen per jaar. Dit 'geheim' van Noordeinde is dus in elk geval ontsluierd.

Deel deze pagina

Video Gerelateerde video

Oud-minister Zalm over kosten Koninklijk Huis

Oud-minister Zalm van Financiën over de verantwoording van de kosten van het Koninklijk Huis. Hij heeft een advies uitgebracht aan... de Tweede Kamer om de kosten van het koninklijk huis inzichtelijk te maken in één begroting. Hij hoopt dat nu duidelijk is dat er verschil gemaakt moet worden tussen de kosten van de koningin als persoon en haar functie als staatshoofd.

Video en Audio

Meer video en audio