De knieval van Alexander

Toegevoegd: maandag 23 nov 2009, 09:35

Door eindredacteur Piet van Asseldonk
 
De knieval van prins Willem-Alexander in de zaak van zijn Mozambikaanse vakantievilla is zeer opmerkelijk. Dat de pers er zoveel aandacht aan besteedt, kan dan ook niet als de zoveelste hype worden afgedaan. Het gebeurt hoogst zelden dat een Oranje zo snel en zo openlijk zwicht voor publieke kritiek en een gang naar Canossa maakt.

Lees hier de brief van prins Willem-Alexander aan premier BalkenendeDe hele gang van zaken toont nog eens loepzuiver dat de kroonprins - in de beste tradities van de Oranjes -  graag zijn zin wil doorzetten, maar op zijn schreden terugkeert zodra zijn (toekomstig) koningschap in het geding zou kunnen komen. Hij maakt daarmee duidelijk dat hij vóór alles graag koning van Nederland wil worden.

'Roeping'

In zijn brief aan premier Balkenende zegt hij zelfs met even zoveel woorden dat niets 'ons eigen werk in en voor Nederland' in de weg mag staan. 

Deze kroonprinselijke uitspraak roept verre herinneringen op aan de historische uitspraak 'Paris vaut bien une messe' ('Parijs is me wel een mis waard.'). Hendrik IV zou dit in 1593 gezegd hebben, toen hij om tot koning van Frankrijk gekroond te kunnen worden zijn protestantse overtuiging terzijde schoof en katholiek werd. Hiermee wil maar gezegd zijn, dat door de eeuwen heen troonpretendenten hun 'roeping' niet enkel zien als een zware, niet te vermijden last, die hen door geboorte is opgelegd en waaraan ze niet ontsnappen kunnen.  Voor Willem-Alexander en Maxima geldt anno 2009 in elk geval: het koningschap is ons wel een strandvilla waard.

Brief

Of en in hoeverre koningin, premier en anderen op de kroonprins hebben moeten inpraten om hem uiteindelijk zijn participatie in het jet set-achtige vastgoedproject op het Mozambikaanse schiereiland Machangulo te laten op geven, zal vermoedelijk pas over tientallen jaren duidelijk worden, na opening van de koninklijke archieven. Hetzelfde geldt voor de opnieuw opgedoken vraag of de voor een constitutionele monarchie zo wezenlijke communicatie tussen vorst en verantwoordelijk minister in het geval van Balkenende en Beatrix/Willem-Alexander wel zo soepel loopt als gewenst is. Het blijft immers gek dat juist op het moment dat premier Balkenende met een brief aan de volksvertegenwoordiging zijn politieke verdediging van het Mozambikaanse vakantiehuis afrondt, de kroonprins  met een publieke brief aan de premier laat weten dat het van hem allemaal niet meer hoeft en hij zijn deelname in het project zal afbouwen.

Kritiek
Maar ondanks de vele vragen maakt de affaire toch vooral weer duidelijk dat de tijden voor de Oranjes in zoverre beslissend veranderd zijn, dat ze niet langer kunnen vertrouwen op een meerderheid van het Nederlandse volk die hen bijna blindelings steunt.  In de Tweede Kamer braken linkse én rechtse partijen de staf over de kroonprinselijke bouwplannen in Afrika, in de media liet met name ook de van oudsher als oranjegezind bekend staande De Telegraaf een uitgesproken kritisch geluid horen en als klap op de vuurpijl toonden zelfs de Oranjeverenigingen zich verdrietig en not amused. Nu Willem-Alexander en Maxima hun knopen geteld hebben, is iedereen daar tevreden en opgelucht over. Alle gelegenheid om maar weer eens de vraag te stellen in welk scenario en tijdpad van een toekomstige troonswisseling de opvallende knieval van de kroonprins past.

2010

Het is geen onzin te denken dat koningin en prins van het Afrikaanse 'akkefietje' af willen, omdat een troonsbestijging van Willem-Alexander nabij is. Onder alle speculaties duikt steeds vaker het jaar 2010 op, waarin Beatrix  (71 jaar) haar 30-jarig regeringsjubileum viert.  Het jaar 2011 zou door verkiezingsstrijd en regeringswisseling sowieso niet in aanmerking komen en uitstel tot 2012 of verder zou de gretige kroonprins (42 jaar) minder bevallen.  Willem-Alexander heeft in ieder geval getoond dat hij graag koning van Nederland wil worden en dat hij niet ongenegen is te blijven wonen in het glazen huis dat bij dat hoge ambt hoort. Al blijft het wennen voor hem. 
Dat is de les van de, naar het zich laat aanzien, in de kiem gesmoorde 'Machangulo-affaire'.

Deel deze pagina

Video en Audio

Meer video en audio