Door redacteur gezondheidszorg Rinke van den Brink
Artsen maken fouten. Net als alle andere beroepsuitoefenaren. Maar heel lang hoorde de buitenwereld weinig over die fouten. Om verschillende redenen: omdat artsen zich bijvoorbeeld schaamden. Uit angst voor claims, beschadiging van de naam van het ziekenhuis.
Die cultuur wordt nu doorbroken; in het boekje 'Dit nooit meer'. 'Artsen vertellen over hun incident', vertellen twaalf vooraanstaande artsen over hun eigen medische missers. Die hadden vaak de dood van de patiënt tot gevolg.
Toegeven
Initiatiefnemers zijn neonatoloog Harry Molendijk van de Isala Klinieken in Zwolle en Ian Leistikow, arts en bestuurder van het UMC Utrecht.
De artsen gaan met de billen bloot onder het motto goed voorbeeld doet goed volgen. Toegeven van fouten is van eminent belang, zegt Molendijk: om ervan te leren zodat door adequate maatregelen te treffen herhaling voorkomen kan worden.
Én voor slachtoffers en nabestaanden. Die snappen heel goed dat dokters niet onfeilbaar zijn. Het probleem is eerder dat sommige dokters moeite hebben dat van zichzelf ook in te zien.
Verkeerde diagnose
Slachtoffers/nabestaanden begrijpen dat er fouten gemaakt worden, maar begrijpen niet - en worden dan woedend - als de dokter ten onrechte volhoudt dat hij toch echt het goede been heeft afgezet.
Medische fouten hebben heel uiteenlopende oorzaken: gynaecoloog Gerda Zeeman stelde een verkeerde diagnose met uiteindelijk fatale gevolgen - omdat ze haar collega kindercardioloog niet voor de twee keer kort achter elkaar uit zijn spreekuur wilde halen.
Infuus
De gerenommeerde chirurg Johan Lange verprutste een nieuw soort kijkoperatie omdat hij onvoldoende voorbereid was. De patiënte hield er blijvende schade aan over. "Ik had me laten meeslepen door mijn succes, was me niet goed meer bewust van de risico's."
Ben Crul, nu hoofdredacteur van Medisch Contact, liep ooit een zaal in het Antonie van Leeuwenziekenhuis op om een patiënt een infuus toe te dienen. Hij riep de naam van de patiënt en gaf het infuus aan degene die antwoordde. Het bleek de verkeerde patiënt te zijn. Het liep goed af. Hij heeft ook wel eens een fout gemaakt met dodelijke afloop.
Dialyse
Internist Edith ter Braak had als derdejaars internist in opleiding tijdens een avonddienst ooit de verantwoordelijkheid over de intensive care. Daar lag een ernstig zieke patiënt met een onduidelijke aandoening van het immuunsysteem. Zijn toestand verslechterde.
Wat Ter Braak ook deed, niets hielp. De man stierf. De volgende dag zei haar supervisor dat ze hem misschien had kunnen redden met een nierdialyse. "Daar had ik niet aan gedacht", zegt Ter Braak in het boekje. "Het stond nog niet op mijn repertoire als derdejaars."
Lees alle cijfers over medische missers
Deel deze pagina
