Speciale observatie-afdeling voor jonge, zware criminelen met psychische problemen van jeugdgevangenis Teylingereind Beeld: NOS Door: redacteur Merlijn Stoffels
Een Pieter Baan-centrum voor kinderen, zo zou je de nieuwe observatie-afdeling van de jeugdgevangenis Teylingereind in Sassenheim kunnen noemen. Staatssecretaris van Justitie Albayrak opende het centrum vandaag.
Kinderen vanaf twaalf jaar, die worden verdacht van het plegen van een moord, verkrachting of ernstig geweldsdelict kunnen daar worden onderzocht. Het onderzoek helpt de rechters bij het bepalen van de straf en de noodzaak voor verdere psychische behandeling. De kliniek is een half jaar geleden als experiment begonnen.
Geobserveerd
De jongeren worden in de kliniek een periode van zeven weken onderzocht en geobserveerd. In die periode voeren ze gesprekken met een psycholoog en een psychiater. Daarnaast worden therapeuten ingezet die praktisch met de jongeren aan de slag gaan, zoals bijvoorbeeld muziek therapie en sporten.
Ook gaan ze net als alle andere kinderen naar school. Daar krijgen ze niet alleen les, maar wordt ook hun gedrag en ontwikkelingsniveau bekeken. Tijdens de proefperiode bleek dat een aantal kinderen analfabeet is en de klok niet kan lezen. Dat soort zaken worden meegenomen in het onderzoek. Ook kijken de onderzoekers naar de ouders en vrienden van de kinderen. Die spelen veelal een rol bij het ontsporen.
Huiskamer
De jongeren wonen met zijn achten in een huiskamersituatie. De regels zijn er veel minder streng dan in een jeugdgevangenis. Zo is er bestek en staat er een koelkast waar de kinderen zelf eten uit kunnen pakken. De begeleiders willen op die manier zien of de jongeren om kunnen gaan met verantwoordelijkheid. In de ruimte staat een tv en een spelcomputer. De jongeren moeten met elkaar onderhandelen over het net waar ze naar willen kijken en wie de computer mag gebruiken. Voor deze aanpak wordt gekozen om zo het groepsgedrag goed te kunnen zien.
Veel van de jongeren noemen de observatie zwaar omdat ze continu in de gaten gehouden worden. Alleen op de één persoons cellen is geen observatie. De jongeren zitten daar vanaf tien uur 's avonds achter slot en grendel. De meeste jongeren hebben er een gezellige kamer van gemaakt met een tv en een radio. De jongeren kunnen zich niet vrij door het gebouw bewegen omdat de behandelaars willen voorkomen dat jongeren met andere jongeren uit de gevangenis in aanraking komen.
Problemen
Een deel van de jongeren is blij dat er tijdens deze observatie eindelijk serieus aandacht wordt besteed aan hun problemen. Ze hebben vaak al een lang crimineel verleden. Ook de rechters en officieren van justitie weten vaak niet meer hoe ze de jongeren moeten aanpakken. Toch is niet iedereen is blij met de observatiekliniek.
Zo adviseren advocaten, net zoals bij het volwassen Pieter Baan centrum, hun clienten regelmatig om niet mee te werken aan de observatie. Het gaat dan vaak om jongeren die ontkennen dat ze de misdaad hebben begaan. De advocaten zijn bang dat de jongeren in geval van observatie hun mond voorbij praten.
Jeugd-tbs
Ook zijn sommige jongeren bang voor de Pijmaatregel, in de volksmond jeugd-tbs, omdat het niet duidelijk is hoe lang ze daar opgesloten worden. Tot verdriet van de observatiekliniek, die in praktijk ziet dat de jongeren geen goede behandeling krijgen of zelfs door hun weigering in het volwassenenrecht terechtkomen.
Na deze zeven weken schrijft de kliniek in een advies aan de rechter wat er met de kinderen moet gebeuren. De bedoeling is dat de kinderen vaker een behandeling krijgen dan een straf, of een combinatie van die twee. Volgens de behandelaars van Teylingereind krijgen de jongeren nu vaak de verkeerde behandeling, waardoor de problemen niet worden opgelost.
Samenleving
En dat is een probleem. Want de jongeren keren na een aantal jaar altijd weer terug in de samenleving. Met alle gevaren voor de jongeren zelf en de samenleving van dien. Dat is anders dan bij de volwassenen. Die kunnen wel levenslang in de gevangenis of in een tbs-kliniek worden opgesloten.
video
video
»
»
»