Door redacteur Lambert Teuwissen
"De meeste posters voor de politieke campagnes blinken uit in middelmatigheid", meent kunsthistoricus Steven Heller. "Patriottische clichés als rood, wit en blauw, stars and stripes, adelaars. De reden daarvoor is simpel: reclamebureaus volgen slaafs de beproefde formules. Stel je voor dat ze eens een enkele kiezer zouden schofferen."
Barack Obama, een jaar geleden verkozen tot president, deed het anders. Geheel in lijn met zijn ongekend laagdrempelige internetcampagne, riep hij zijn achterban op posters te verzinnen. Die crowdsourcing leverde hem een hausse aan ontwerpen op. Regisseur en Obama-aanhanger Spike Lee maakte een selectie van de mooiste voor het boek 'Design for Obama'.
De posters komen uit de VS, maar ook Indonesië, de Verenigde Arabische Emiraten, Zwitserland. Gemaakt door kunstenaars, grafisch ontwerpers met jaren ervaring, of gewone burgers en studenten.
Het beroemdste voorbeeld, de HOPE-poster van Shepard Fairey, werd een stijlicoon en is inmiddels opgenomen in de National Portrait Gallery in Washington.
Gestolen
Spike Lee raakte betrokken bij het project toen iemand hem erop wees dat de poster van zijn film 'Do the right thing' was gephotoshopt voor Obama. 'Did the right thing' stond er nu, met hoofdrollen voor Obama en Biden.
"Ik lachte me kapot", schrijft Lee in zijn introductie van het boek. Lee zag de computerbewerking van zijn origineel als een eerbetoon. "Vroeger scheurde ik altijd mooie posters van metrotreinen en abri's. Ik wilde dat men dat ooit ook bij mij zou doen dat iemand zo geraakt zou zijn door mijn poster dat ze hem zouden stelen en in hun kamer zouden hangen."
Fahrvergnügen
Opvallend is hoeveel van de ontwerpers zich trouw hielden aan de template die door Obama zelf werd gebruikt: Obama-blauw, het robuuste lettertype Gotham en vaak de nadruk op de O of die - zoals hij zelf toegaf - 'gekke naam'.
Werd zijn buitenlandse naam in het begin van de campagne nog gezien als een nadeel ('Het lijkt wel erg op Osama'), geleidelijk werd het een unique selling point. Het exotische Obama werd zoals het fahrvergnügen uit de beroemde Volkswagen-reclames uit de jaren 80, een sjibbolet voor wie hip of jong genoeg was.
De persoonlijke eigenschappen van de kandidaat hielpen ook bij het maken van opvallende posters. Zelfs tegenstanders moeten toegeven dat Obama mediageniek is, onverstoorbaar, welbespraakt. Eigenlijk ronduit cool. De posters weerspiegelen dat, sommige lijken zelfs sprekend op hoezen van hippe jazzalbums uit de jaren zeventig.
Baanbrekend
Terugkijkend op een jaar Obama ruziën aanhangers en tegenstanders over wat hij heeft bereikt. Was hij die Nobelprijs al waard? Wat heeft hij nu écht voor de wereldvrede betekend? Waar zijn zijn binnenlandse successen?
Duidelijk is wel dat zijn campagne de regels heeft herschreven. Sinds Kennedy was er geen president die een natie zo wist te inspireren. En dankzij het internet kon men ook als nooit tevoren daar zelf uiting aan geven.
Design for Obama: Posters for Change, A Grassroots Anthology - Spike Lee, Aaron Perry-Zucker - Taschen - ISBN: 978-3-8365-1856-7 - €19,99
Deel deze pagina
»
»