Door Peter ter Velde in Kabul
Soms ontmoet je mensen die je tegelijkertijd blij en droef weten te maken. Zo iemand is dr. Ghulam Farooq Bashar, een briljante man die les geeft aan de Bakhtar Universiteit en de Universiteit van Kabul. Ik ontmoet hem in zijn appartement, dat gebouwd is door de Russen in de tijd van hun bezetting van Afghanistan.
Voor iemand met vijf doctoraten in verschillende wetenschappen leeft hij uitermate bescheiden. "Sorry dat ik traditionele kleding draag, maar als jullie willen dat ik westerse kleren aantrek kan dat ook", zo begint hij het gesprek. Cameraman Eric Feijten zegt hem dat we nu eenmaal in Afghanistan zijn en hij zich niet hoeft om te kleden.
We praten met dr. Bashar over de gevolgen van de herverkiezing van Hamid Karzai tot president. Met zijn analyse maakt hij blij en droef. Hij is haarscherp in zijn vloeiende Engels en weet precies aan te geven hoe zijn land er voor staat. Ik word blij van de eerlijkheid en helderheid van zijn uiteenzetting. Maar ook droef, want de situatie in Afghanistan lijkt zo uitzichtloos.
Corruptie
Bashar is het eens met het besluit van de kiescommissie om geen tweede verkiezingsronde te houden komende zaterdag nadat dr. Abdullah zich als kandidaat heeft teruggetrokken, maar toch: "Het gaat er om hoe Karzai zich presenteert. Hij heeft een grote taak voor zich. Hij moet de corruptie aanpakken, veiligheid brengen en met de Taliban praten. Ze hebben acht jaar lang geprobeerd iets aan de corruptie te doen, maar het is niet gelukt. Ik zie niet in waarom het nu wel gaat lukken."
"De meeste ambtenaren verdienen te weinig. Ze verdienen ongeveer vijftig dollar per maand. Het is niet eens genoeg om eten te kopen. Dit is één van de redenen van corruptie. De hogere ambtenaren zijn ook corrupt. Karzai moet mensen in zijn regering plaatsen die door de bevolking vertrouwd worden en die schoon zijn van corruptie."
"Obama heeft gezegd dat woorden niet genoeg zijn, maar dat er nu daden worden verwacht. Hoe kan hij dat doen? Hij heeft problemen met de krijgsheren. Mensen als Fahim en Dostum moeten voor de rechter gebracht worden, maar zijn machtig. De internationale gemeenschap wil dat Karzai iets doet tegen zijn broer, die corrupt is en betrokken is bij drugshandel."
Taliban
"Karzai heeft een moeilijke opdracht. Intern moet hij voor veiligheid zorgen. Hij moet praten met de Taliban, maar die willen dat niet. De Taliban willen dat alle buitenlandse troepen Afghanistan verlaten, maar als dat gebeurt is de Taliban meteen aan de macht. Dat is een vicieuze cirkel. Hij wordt onder druk gezet in zijn eigen land, maar ook door de internationale gemeenschap. Maar heeft hij zoveel macht? Kan hij wel iets? Hij moet iets doen aan corruptie. Dat staat vast."
"Er zijn zoveel mensen ontevreden over wat er nu gebeurt, dat steeds meer mensen de Taliban steunen. De fout is door het westen gemaakt. Er was geen strategie in 2001 nadat de Taliban verdwenen waren. Bush ging naar Irak. De Taliban kregen de tijd zich te herstellen. Nu staan 3500 zelfmoordenaars klaar. Niemand weet nu als hij zijn huis verlaat of hij veilig thuis komt. De mensen zijn boos op de buitenlanders, omdat er veel burgerdoden vallen, maar ook omdat het economisch niet beter wordt."
"Als Karzai geen steun in zijn eigen land en vanuit het buitenland krijgt zal de nieuwe regering van Karzai instorten. Alles moet nog altijd vanaf het begin worden opgebouwd. Corruptie bestrijden? Dan moeten de ambtenaren getraind worden. Veiligheid brengen? We hebben een leger nodig van 400.000 man, maar nog altijd zijn slechts 68.000 militairen en politieagenten getraind. De buitenlandse troepen zullen nog heel lang in Afghanistan moeten blijven."
Samenwerken
"Ik ben zeer bezorgd over de publieke opinie in het westen, die zich tegen de oorlog in Afghanistan keert. Als het Westen hier weggaat, zal Al-Qaida hier terugkeren en de terreuraanslagen ook. New York en Londen zullen een vervolg krijgen. Jullie moeten hier blijven. Zo niet, dan zullen jullie in het Westen de gevolgen moeten aanvaarden."
"We zullen samen moeten werken: jullie uit het Westen en wij hier in Afghanistan. In de afgelopen acht jaar heeft het Westen niet opgelet. Nu zeggen ze dat er hier corruptie en fraude is, maar die was hier al de hele tijd. Wij zijn politieke baby's. We hebben hulp nodig van jullie. Iedereen wist dat hier krijgsheren waren die machtig waren en die de mensenrechten hebben geschonden. Waar was Europa en waar waren de Amerikanen de laatste tijd? De krijgsheren vochten mee tegen de Taliban en zijn daarom nu machtig."
"Ik heb te doen met mijn volk. Karzai is zwak en heeft een sterke macht nodig achter zich anders kan hij niks doen. De internationale gemeenschap zal moeten toezien op wie de macht hier krijgt. Wij hebben rechtbanken en rechters, maar niemand durft een krijgsheer aan te pakken. Ze hadden nooit mogen zeggen dat 'de vijand van mijn vijand mijn vriend is'. Dat is onze situatie. Ik heb u niet meer te vertellen."
En hij lacht met een kinderlijke lach vol droefheid.
»
»
»