Door Wouter Meijer, Bureau Berlijn
Angela Merkel houdt van Amerika, ze is een fan. Het was daarom niet alleen een grote politieke eer dat ze de beide kamers van het Amerikaanse Congres mocht toespreken, het moet ook persoonlijk een bijzondere belevenis zijn geweest. Het gebeurt namelijk niet elke dag dat een buitenlands politicus een toespraak in het Congres mag houden de enige Duitse bondskanselier voor haar was Konrad Adenauer in 1957.
De liefde en het enthousiasme voor Amerika waren een belangrijk thema in het begin van de toespraak, die ook een stuk persoonlijker was dan wat we in Duitsland van haar gewend zijn. Ze vertelde over haar jeugd in Oost-Duitsland, dat ze van Amerikaanse spijkerbroeken hield die haar tante uit West-Duitsland soms opstuurde. En dat ze nooit had durven dromen dat ze ooit naar het land van de onbegrensde mogelijkheden toe zou kunnen laat staan het Congres toespreken.
Vrijheid
En dat komt allemaal door de val van de Muur en de Duitse eenwording. Die val wordt aanstaande maandag grootscheeps gevierd, dan is het twintig jaar geleden. Merkels bezoek kwam dus op een mooi tijdstip: ze kon de Amerikanen bedanken voor hun steun aan West-Duitsland en West-Berlijn, en de hulp bij het verenigen van oost en west.
"Nog steeds is er niets dat mij enthousiaster maakt, niets dat me meer aanspoort, niets dat me sterker met positieve gevoelens vult dan de kracht van de vrijheid."
Klimaat
Maar ze wilde ook nog iets gedaan krijgen van haar Amerikaanse vrienden: bij vrijheid hoort ook verantwoordelijkheid, voor de domineesdochter kan het ene niet bestaan zonder het andere.
De Verenigde Staten mogen zich vooral niet onttrekken aan hun verantwoordelijkheid voor het klimaat. Volgende maand moet op de klimaattop in Kopenhagen een nieuw wereldwijd akkoord worden gesloten om de opwarming van de aarde tegen te gaan. En alle ogen zijn gericht op Obama.
"We hebben geen tijd te verliezen." Het applaus dat daarop volgde was aanmerkelijk lauwer dan de staande ovaties die andere delen van haar toespraak opleverden.
Afghanistan
Voor het andere heikele punt tussen Berlijn en Washington had ze aanmerkelijk minder duidelijke woorden: Afghanistan. Duitsland zal niet weglopen voor zijn verantwoordelijkheid, beloofde Merkel.
Maar wat dat concreet betekent liet ze in het midden. Duitsland wil voorlopig geen extra troepen sturen, ondanks het verzoek van de NAVO om dat te doen.
Het slotapplaus van de geachte afgevaardigden was er niet minder om. "They love you", fluisterde vice-president Joe Biden na afloop in Merkels oor.
»