Door verslaggever Jeroen Wollaars
Vijfenzestig jaar nadat Heinrich Boere, in dienst van de Waffen-SS, drie onschuldige Nederlandse burgers doodschoot, staat hij voor de rechter.
Het proces ging vanochtend om tien uur van start, maar is inmiddels verdaagd tot maandag. De verdediging vindt de officier van justitie bevooroordeeld omdat hij vorige maand in 1 Vandaag heeft gezegd dat Boere schuldig is en de gevangenis in moet. Boere was zelf aanwezig in de rechtbank, hij zat in een rolstoel achter gepantserd glas.
Niet makkelijk
Boere is één van de laatst nog levende Nederlandse oorlogsmisdadigers die na de oorlog de benen nam naar Duitsland. Hij werd in 1921 in het Duitse Eschweiler geboren als zoon van een Duitse moeder en een Nederlandse vader. Als hij twee jaar oud is, verhuist het gezin naar Limburg. Makkelijk hebben ze het niet, vertelt Boere zelf in de documentaire 'De Silbertanne-moorden' van Jan Louter en Rob van Olm.
In het begin van de oorlog sluit hij zich aan bij de Waffen-SS. Hij vecht aan het Oostfront en als hij daarvan terugkomt, wordt hij lid van het Sonderkommando Feldmeijer. Dat wordt door de SS opgericht in 1943 na een groot aantal aanslagen door het verzet, zoals de moord op generaal Hendrik Seyyardt:
Voor elke gedode Duitser of NSB'er moet het commando drie Nederlandse burgers vermoorden. In 1944 moet Boere in actie komen. Apotheker Bicknese uit Breda, kantoorbediende Kusters uit Wassenaar en fietsenmaker Teun de Groot uit Voorschoten worden zonder pardon doodgeschoten. Even koelbloedig praat Boere erover in de documentaire:
Na de oorlog wordt Boere opgepakt door de Amerikanen en tewerkgesteld in een kamp in Limburg. Maar hij ontsnapt en wordt in 1949 bij verstek ter dood veroordeeld. Boere zit dan ondergedoken bij zijn moeder, in Maastricht. In een kast met dubbele wand weet hij zich zeven jaar voor de autoriteiten verborgen te houden.
In 1954 vlucht Boere naar Duitsland. Daar krijgt hij op basis van een besluit van Hitler, een zogenoemd Führererlass, net als andere ex-SS'ers de Duitse nationaliteit. In alle vrijheid leeft hij in zijn geboorteplaats Eschweiler, vlak over de grens. Tot op de dag van vandaag.
Rechtmatig
Nederland heeft geprobeerd om Boere uitgeleverd te krijgen. Maar een uitleveringsverzoek loopt op niets uit, omdat Duitsland geen onderdanen uitlevert. Een poging om dan maar in Duitsland een proces te beginnen mislukt ook. De Duitsers twijfelen of Boeres daden echt onrechtmatig zijn. Want ze worden gepleegd als vergelding voor aanslagen van het verzet en zouden in een oorlogssituatie niet als moord maar als doodslag te boek moeten staan. En die feiten zijn al lang verjaard.
Totdat er een nieuwe officier van justitie aantreedt bij het speciale Schwerpunkt-Staatsanwaltschaft für NS-Verbrechen in Dortmund. Ulrich Maaß denkt dat hij Boere wel voor moord achter de tralies kan krijgen. Niet omdat er nieuwe feiten zijn, maar omdat hij en zijn team de al bekende feiten anders interpreteert.
Heel erg laat
Op die beslissing is in Duitsland wel wat kritiek te horen. Het rechtssysteem kan toch niet per officier van justitie anders geïnterpreteerd worden, is het verwijt. Vooral uit de monden van mensen die jarenlang actie hebben gevoerd om Boere veroordeeld te krijgen en blij zouden moeten zijn, maar bang zijn dat de oude SS'er eerder overlijdt dan dat de rechter uitspraak doet.
Teun de Groot, zoon van de vermoorde fietsenmaker uit Voorschoten, is in elk geval blij dat Boere voor de rechter staat. Beter laat, heel erg laat, dan nooit.
Lees ook: Vijf vragen over Heinrich Boere
»
»
»