Er zijn maar weinig mensen die het woordenboek van begin tot eind hebben gelezen. Of alle recepten uit het kookboek hebben uitgeprobeerd. Er zijn zelfs maar weinig christenen die er prat op kunnen gaan alle regels en regeltjes uit de Bijbel na te leven. Maar ze zijn er wel.
Er is een klein literair subgenre aan het ontstaan van schrijvende lezers. Verhalen over hoe lezers omgaan met hun boeken. Vandaag gaat de film 'Julie en Julia' in première in Nederland, over hoe een kantoorslaaf uit New York (Amy Adams) alle 524 recepten in het legendarische kookboek 'Mastering the Art of French Cooking' van tv-kok Julia Childs (Meryl Streep) uitprobeert in een gevecht tegen de sleur.
Het blog dat schrijfster Julie Powell bijhield over haar ervaringen werd razend populair en ook haar boek werd een bestseller. Algemeen wordt verwacht dat Meryl Streep haar zoveelste Oscar gaat winnen voor haar rol in de film.
Geen wonder dus dat ook anderen hun ervaring met boeken te schrift stelden. Ammon Shea nam de Oxford English Dictionary.
Zenuwtic en woorddromen
Shea schrijft al jaren woordenboeken te lezen, op zoek naar obscure en interessante woorden. Zo vond hij lant (urine toevoegen aan bier om het sterker te doen smaken) en onomatomania (je ergeren over het niet kunnen vinden van het juiste woord). Maar tegen de OED zag hij op: 21.730 pagina's lang, ruim zestig kilo zwaar.
Shea was bang halverwege toch op te moeten geven en 'bekend komen te staan als die man die de halve OED had gelezen'. Uiteindelijk gaf hij zichzelf een strak regime van acht uur per dag lezen, 365 dagen lang. Het leverde hem een zenuwtic op in zijn linkeroog, en dromen over woorden.
Minder intens was de leesexpeditie van humorist PJ O'Rourke. Hij verdiepte zich in 'The Wealth of Nations'. Hoewel het boek van Adam Smith met recht het belangrijkste boek over economie genoemd kan worden, zullen maar weinig economen de moeite hebben genomen om alle 900 bladzijden vol gortdroge informatie verdeeld over vijf boeken te lezen.
Bij O'Rourke niet zozeer een verslag van het lezen van het boek, alswel een samenvatting ervan. "Ik lees het boek, zodat jullie dat niet meer hoeven te doen."
Weekend Miljonairs
Onder de schrijvende lezers heeft de Amerikaanse journalist AJ Jacobs een speciale status. Hij heeft niet één, maar wel twee boekboeken op zijn naam staan. Vijf jaar geleden las hij de 'Encyclopedia Brittanica' van kaft tot kaft (44 miljoen woorden), omdat hij vond dat hij dom werd.
"Vroeger was ik slim. Ik las D.H. Lawrence, discussieerde over Marxisme en gebuikte woorden als 'niettegenstaande'. Maar sinds ik afgestudeerd ben, begon ik langzaam af te glijden naar domheid." Wat is dan een beter tegengif dan de meest prestigieuze encyclopedie ter wereld, waar Einstein, Freud en een hele serie Nobelprijswinnaars aan meehielpen?
Behalve veel gespreksonderwerpen voor op feestjes (honden hebben drie oogleden, bij de Chinese Taiping-opstand kwamen twintig miljoen mensen om), leverde het hem ook een voorsprong op bij zijn optreden in Weekend Miljonairs, hoewel hij uiteindelijk struikelde over het woord enthrocyt.
Promotie
Voor zijn tweede boek ging Jacobs nog een stapje verder. Om uit te zoeken hoe hij zijn kinderen het liefst zou willen opvoeden, besloot hij een jaar lang alle regels in de Bijbel na te leven. Niet allemaal tegelijk (sommige spreken elkaar tegen) en niet allemaal letterlijk (overspeligen stenigde hij met kiezels), maar wel alle ruim zevenhonderd. En daarbij zitten ook obscure regels zoals het wegnemen van een ei bij een duivennest (Deut 22:6) en het niet dragen van gemengde garens (Lev. 19:19).
Aan het einde van zijn experiment zegt Jacobs veranderd te zijn. Van een agnost naar een eerbiedige agnost. Ammon Shea schrijft opnieuw overtuigd te zijn geraakt van de kracht van taal. Julie Powell laten weten vooral blij te zijn promotie te hebben gemaakt. Van lezer naar schrijver.
Julie Powell - Julie & Julia - Contact
Ammon Shea - Reading the OED - Allen Lane
PJ O'Rourke - The Wealth of Nations van Adam Smith - Mets & Schilt
AJ Jacobs - Ik weet alles - AW. Bruna
AJ Jacobs - Een jaar leven volgens de Bijbel - Kosmos
De Engelstalige originelen worden geïmporteerd door Van Ditmar.
»
»
»