Suriname krijgt nieuw Nationaal Archief

Door correspondent Hennah Draaibaar, Paramaribo 

Het water komt echt met bakken uit de lucht vallen als ik aankom bij het gebouw waar nu het Nationaal Archief gevestigd is.

Ik kijk tegen wat stroomdraden aan, die aan elkaar geknoopt zorgdragen voor de verlichting in het halletje. Het water stroomt langs de gevel en daar waar de dakgoot kapot is, klettert het water met veel lawaai naar beneden. Een medewerker die het depot uitkomt ontwijkt handig de druppels die vanaf het plafond naar beneden komen.

"Als het regent, stroomt het water ons depot binnen", zegt Audrey Koenders van het Nationaal Archief. "Dat is funest voor alles wat hier is opgeslagen". We lopen langs lange rekken met kartonnen dozen. Op het eerste gezicht ziet het er niet slecht uit.

"Hier staan de originele registers van de Hindoestaanse immigratie. Het oudste stuk dat we hier hebben is een krant uit 1808." De dozen waar een rode sticker op zit, mogen niet meer naar de leeszaal. Vocht, verzuring, inktvraat en insecten hebben hier huisgehouden en de stukken aangetast.

Een paar jaar geleden was een deel van het depot niet eens meer toegankelijk. Termieten, houtluizen, bijen en zelfs slangen hadden hun plek in het gebouw gevonden. En hoewel er de afgelopen jaren veel aanpassingen zijn gedaan, is het voor een groot deel van de historische stukken te laat.

Uit een van de rekken haalt Koenders een doos, die ze voorzichtig open maakt. "Dit is een manumissieregister. Hierin staan de bedragen waarvoor slaven vrijgekocht zijn."

Uit de doos komen twee boeken die in zuurvrij papier zijn verpakt. Het ene boek ziet er nog redelijk uit, maar het andere valt bijna in kleine stukjes uit elkaar. "Dit bewaren we wel", zegt ze, "want tegenwoordig kunnen ook deze boeken nog hersteld worden".

Nieuwbouw
Op een steenworp afstand van het oude depot verschijnt het nieuwe onderkomen van het Nationaal Archief. De regen is gestopt, en het gebouw staat te schitteren in de middagzon.
 
Een opvallend gebouw, zeker als je kijkt naar de andere panden in de omgeving. Kleine blauwe tegels sieren de gevel en doordat er veel glas is gebruikt ziet het gebouw er heel luchtig uit. Het archief is volgens de laatste ontwikkelingen op het gebied van archiefbouw gebouwd; dus met de modernste klimatologische snufjes om de archiefstukken nu wél in optimale conditie te kunnen bewaren.

In 1996 heeft de Nederlandse regering bij monde van de toenmalige minister Jan Pronk voor Ontwikkelingssamenwerking, de toezegging gedaan om fondsen voor een nieuw archiefgebouw ter beschikking te stellen. Nu, dertien jaar later, staat het gebouw er eindelijk.

Het pand moest er komen omdat een felle brand de ministeries van Buitenlandse Zaken, Algemene Zaken en het gebouw van de Nationale Assemblee in de as had gelegd, waarbij waardevol archiefmateriaal verloren ging. Nederland heeft hiervoor, buiten de Verdragsmiddelen om, bijna vijfeneenhalf miljoen euro beschikbaar gesteld.

In februari 2010 wordt het nieuwe archief geopend. Dan komt ook het archief terug dat bijna 100 jaar in Nederland is geweest. Stukken daterend van 1667 tot 1975, zoals informatie over het slavernijverleden, brieven van de gouverneurs, notariële aktes en andere documenten worden dan weer in eigen huis opgeslagen. Zodat het toegankelijk is voor het nageslacht.