Moet Ronald P. de gevangenis in voor de moord op stewardess Christel Ambrosius, of niet? Hij krijgt er vrijdag het antwoord op. En daarmee wordt ook duidelijk of er echt een einde komt aan wat 'de Puttense moordzaak' is gaan heten.
Het vonnis van de rechtbank in Zutphen komt op de dag af vijftien jaar en tien maanden nadat de toen 23-jarige Christel Ambrosius werd verkracht en vermoord. Het bleek de kiem te zijn van een ommekeer in het denken over de onfeilbaarheid van politie en justitie in Nederland, al zou het nog jaren duren voor onomstotelijk vaststond dat door het falen van politie en justitie twee onschuldigen de straf voor die moord uitzaten.
Het is de namiddag van zondag 9 januari 1994 als Christel Ambrosius op haar mountainbike stapt om op bezoek te gaan bij haar oma. Maar eenmaal aangekomen bij het huisje van haar oma in de bosrijke omgeving van het Putten, blijkt dat haar oma er niet is. Als die rond zes uur 's avonds thuiskomt, treft ze haar kleindochter dood aan in de woonkamer. Ze is verkracht, gewurgd en haar keel is doorgesneden. De politie begint met het onderzoek. De belangrijkste sporen die zij vinden zijn twee haren die niet van het slachtoffer zijn en een spermadruppel op haar been.
Vier arrestaties
Enkele weken later arresteert de politie al vier verdachten, waaronder de later veroordeelde zwagers Wilco Viets en Herman Dubois. De mannen rijden regelmatig met twee anderen in hun Mercedes door de bossen. Getuigen zeggen dat ze de dag van de moord ook een Mercedes in het bos hebben gezien, dus zijn de mannen meteen verdacht. Ook al leidt geen enkel spoor naar de mannen. Ook de haren en het sperma zijn niet van hen.
De zwagers Viets en Dubois staan uiteindelijk terecht voor de verkrachting en de moord. Ze hebben volgens justitie bekend de moord te hebben gepleegd. Voor de aanwezigheid van het sperma dat niet van hen is, heeft justitie wel een verklaring: de sleeptheorie. Christel Ambrosius zou voor dat ze werd verkracht vrijwillig seks hebben gehad. Bij de verkrachting is de druppel sperma van die eerdere vrijpartij door Wilco en Herman naar buiten gesleept en op het been van het slachtoffer zijn achtergebleven. De rechter gelooft dat verhaal. Viets en Dubois worden uiteindelijk tot tien jaar cel veroordeeld.
En daar zou het bij zijn gebleven als misdaadverslaggever Peter R. de Vries zich niet in de zaak zou hebben vastgebeten. De Vries gelooft niet in de schuld van 'de twee van Putten'. De Vries ontbloot in tientallen tv-uitzendingen allerlei blunders en laat ook aanvullend onderzoek doen. Dat leidt uiteindelijk tot een historische beslissing van de Hoge Raad, het hoogste rechtsorgaan in Nederland. De rechtszaak tegen Viets en Dubois moet over. En op 24 april 2002, als de twee veroordeelde zwagers hun straf allang hebben uitgezeten, worden ze alsnog vrijgesproken.
Schokkend
Dat het in ons land voor kon komen dat door blunders en opzettelijk handelen van politie en justitie twee mensen onschuldig jaren achter tralies hadden gezeten, was een schok. Het was voor het eerst dat er over nagedacht werd dat dit ook een mogelijkheid zou zijn. Vanaf dat moment werden meer zaken opnieuw bekeken. Bekende voorbeelden daarvan zijn de Schiedammer Parkmoord, waarvoor Kees B. jaren onschuldig in de cel zat, de zaak van de 'zuster des doods' Lucia de B. en natuurlijk de Deventer moordzaak, al werd Ernst Louwes er ook in tweede instantie voor veroordeeld.
En toen was daar ineens, op die twintigste mei in 2008, een nieuwe verdachte in de Puttense moordzaak: Ronald P. Ten tijde van de moord was hij achttien jaar oud. Zijn DNA bij een andere misdrijf bleek te matchen met die van het gevonden sperma bij Christel Ambrosius. Na uitputtend onderzoek stond hij enkele weken geleden voor de rechter. Hij is zonder twijfel de moordenaar van Christel Ambrosius, beweert justitie. En hij was bijna de dans ontsprongen na de veroordeling van Viets en Dubois.
Het Openbaar Ministerie heeft deze keer tijdens het onderzoek naar Ronald P. alles uit de kast gehaald om vast te kunnen stellen of hij de dader is. Maar hoewel er veel tegen hem spreekt, is er niet veel hard bewijs dat hij de moord heeft gepleegd. Zelfs het spermaspoor hoeft nog niets te bewijzen. Het OM had in de zaak tegen Viets en Dubois immers zelf gezegd dat het sperma afkomstig was van een vrijwillige vrijpartij enige tijd voor de moord, betoogde de verdediging.
Kritisch
Door de toegenomen kritische houding tegenover de rechterlijke macht zijn rechters volgens deskundigen terughoudender geworden met het accepteren van indirect bewijs. Een kritische houding die uitgerekend door de onterechte veroordeling van Viets en Dubois is ontstaan. Als de rechter Ronald P. vandaag vrijspreekt vanwege het ontbreken van direct bewijs, blijft hij cynisch genoeg opnieuw door Viets en Dubois uit de cel.
»
»
»