Iran: toegang atoominspecteurs kernfabriek

Iran heeft beloofd dat VN-inspecteurs binnenkort volledige toegang krijgen tot de nieuwe fabriek in de stad Qom waar uranium wordt opgewerkt. Dit is het resultaat van besprekingen tussen Iran, de permanente leden van de VN Veiligheidsraad en Duitsland.

Het is de eerste keer in 15 maanden dat op hoog niveau weer gepraat wordt over het omstreden nucleaire programma van de islamitische republiek. De besprekingen in een villa buiten Geneve volgen op een week van oplopende spanning. Vooral door het bericht dat Iran in het geheim die tweede fabriek in Qom heeft gebouwd voor de verrijking van uranium.

Goede sfeer
Het westen is er nu nog meer van overtuigd dat Iran stiekem aan kernwapens werkt. Terwijl Iran juist beweert alleen bezig te zijn met kernenergie. Ondanks deze patstelling was de sfeer aan tafel goed. De landen hebben onder meer afgesproken voor eind oktober weer met elkaar te praten, zegt EU-buitenlandcoördinator Solana: "Iran heeft ons beloofd volledig en onmiddellijk te zullen samenwerken met het Internationaal Atoomagentschap, in de nieuwe verrijkingsfabriek voor uranium bij Qom. Iran zal de inspecteurs uitnodigen de fabriek snel te bezoeken."

Er was in de pauze zelfs een apart gesprek tussen hoge diplomaten uit Amerika en Iran, al bijna 30 jaar gezworen vijanden.

NOS-Correspondent Nicole le Fever:
"Iran wil graag over kernwapens praten. Niet over die van Iran, want die bestaan niet, zegt het land. Maar over ontwapening wereldwijd. Volgens Iran meet de wereld met twee maten. Landen waarvan vaststaat dat ze over kernwapens beschikken, zoals Israel, worden niet aangepakt. En Iran wel, terwijl het naar eigen zeggen alleen maar vreedzame bedoelingen heeft. Iran durft zich hard op stellen. In eigen land kunnen ze daarvoor zelfs op steun van de oppositie rekenen. En men weet dat (de wereld en) met name de Amerika Iran hard nodig heeft."

Ontnuchterend
Want wat Amerika niet kan gebruiken, is een Iran dat een verstorende invloed uitoefent in z'n buurlanden, Afghanistan en Irak. Bovendien heeft de Amerikaanse president Obama altijd gezegd dat  zijn regering ook met Amerika's vijanden wil praten.

NOS-Correspondent Eelco Bosch van Rosenthal:
"Toenadering, ook tot Iran, was Obama's streven vanaf het moment dat hij zich kandidaat stelde. Met de gesprekken die vandaag zijn begonnen, lost Obama dus in elk geval een campagnebelofte in. Maar de actualiteit moet Obama wel ontnuchterd hebben. Eerst het neerslaan van de oppositie na de Iraanse verkiezingen. Daarna de onthulling van een tweede locatie waar uranium wordt verrijkt. 't Maakt een dialoog met Iran, in Amerikaanse ogen, bepaald niet makkelijker."

Obama reageerde vanavond op de toezegging van Iran om inspecteurs toe te laten in de nieuwe opwerkingsfabriek. Hij vindt dat het land met concrete stappen duidelijk moet maken dat zijn nucleaire programma alleen vreedzame doelen dient. Obama is bereid de Iraanse leiders daarvoor nog even de tijd geven, maar die stappen moeten wel op korte termijn worden gezet.

Het Westen bereidt niet alleen nieuwe gesprekken voor, maar voor de zekerheid óók nieuwe sancties tegen Iran.