Door verslaggever Gert-Jan Dennekamp
De nieuwe campus in Maastricht wordt tientallen miljoenen euro duurder dan gepland. In plaats van 165 miljoen is nu al sprake van 200 miljoen euro. Dat blijkt uit een vertrouwelijke evaluatie van het project in opdracht van woningcorporatie Servatius.
Het prestigieuze project van toparchitect Calatrava is onlangs stilgelegd. Woningcorporatie Servatius heeft geen geld om het project weer op te starten. De directeur is ontslagen en de voorzitter van de Raad van Toezicht, hoogleraar Tjeu Blommaert, ging zelf weg. Hij noemt het "meer avonturieren dan zorgvuldig besturen".
Geschrokken
Blommaert werd voor de zomer aangetrokken als nieuwe voorzitter van de Raad van Toezicht van de Maastrichtse woningcorporatie, omdat hij specialist is op het gebied van risicomanagement. Maar Blommaert schrok van wat hij aantrof en trok zich al na zeven weken terug: "Uiteindelijk ben ik er mee gestopt omdat het risico te groot was. Die waren zo omvangrijk dat ik ze niet voor mijn rekening zou willen nemen."
De corporatie heeft zijn vertrek tot dusver verzwegen. De nieuwe voorzitter, Harry Fekkers, zegt nu dat hij het betreurt dat Blommaert is opgestapt.
Volgens Blommaert is hij geschrokken van de financiële problemen bij de corporatie en waren zijn collega's niet bereid hard in te grijpen. Hij geeft aan dat het miljoenenproject op drijfzand is gebouwd. "Er was een beoogde klant, maar geen documenten. Geen afspraak over afname van de kantoorruimte. Ik geloof niet dat een grote bouwonderneming aan zo'n project begint als niet van te voren duidelijk is dat er klanten zijn. Er waren geen contracten. Het totale risico van 165 miljoen lag op de schouders van de corporatie."
"Dat vind ik te veel. Dit is meer avonturieren dan zorgvuldig besturen."
'Te optimistisch'
Blommaert zegt dat hij zijn collega's in de Raad van Toezicht niet kon overtuigen van het feit dat er ingegrepen moest worden. Hij trad af. Direct na zijn vertrek werd de bouw van de campus stilgelegd. De corporatie heeft deze zomer de risico's doorgerekend. Blommaert: "Dat is een goede zaak, maar dat moet je niet op zo'n moment doen. Eigenlijk had die analyse er al moeten zijn."
Uit het onderzoek blijkt dat de kosten nu al twintig procent hoger liggen en oplopen tot 200 miljoen. De corporatie heeft dat geld niet.
Volgens interim-directeur Paul Drievers waren de plannen te optimistisch. De studentenkamers zouden voor veel geld aan buitenlandse studenten worden verhuurd, maar dat blijkt niet haalbaar. Daarnaast lopen ook de financieringskosten op. Aanvankelijk werden de huurwoningen als onderpand gebruikt voor dit commerciële project. De panden waren ondergebracht bij een dochteronderneming. Onder druk van het ministerie is dat deze zomer teruggedraaid. De corporatie moest daarna opnieuw om de tafel met de banken.
Ook moet er met de universiteit nog gesproken worden over de prijs per vierkante meter.
Verliefd
Servatius-directeur Verzijlbergh is inmiddels ontslagen. Maar volgens Blommaert kan de schuld niet alleen op zijn schouders worden gelegd. "Ik durf te stellen dat het toezicht onvoldoende scherp is geweest. Ook de Raad van Commissarissen had eerder moeten ingrijpen."
De nieuwe voorzitter van de Raad van commissarissen Harry Fekkers beaamt dat nu: "Achteraf sprekend is dat niet te weerleggen." Maar volgens Fekkers zijn hij en zijn collega's ook niet volledig geïnformeerd door de bestuurder. "Op het moment dat we er achter kwamen dat zaken niet gingen zoals we dachten dat we afgesproken hadden hebben we ogenblikkelijk ingegrepen."
Blommaert meent dat bestuur en toezicht 'verliefd' zijn geworden op het project. Niet alleen de bestuurder heeft fouten gemaakt: "De bestuurder had een leidende rol. Maar bestuur en toezicht gaan hand in hand. In dit geval is de hete aardappel naar de bestuurder doorgeschoven. De toezichthouders kunnen blijven zitten. Dat is soms wel frustrerend, maar in feite is er een gemeenschappelijke rol geweest voor dit soort projecten."
Aftreden?
Inmiddels heeft een externe deskundige een rapport geschreven over wat er is misgegaan bij de corporatie. Dat rapport wordt vanavond door de Raad van Commissarissen besproken. Voorzitter Fekker: "De rapportage ligt er nu en wij zijn ons aan het beraden over welke conclusies daaruit getrokken moeten worden."
Betrokkenen zeggen dat de druk op de raad om af te treden groot is.
»
»
»