Door klimaatredacteuren Jeanet Schuurman en Heleen Ekker
De eerste tekenen van klimaatverandering zijn op vele plekken op deze aardbol te meten en te merken. In ons eigen land is dat voor de leek niet altijd zo duidelijk, want is een hete periode gewoon een hittegolfje, of een teken van opwarming? Horen die stortbuien gewoon bij een toevallig nat voorjaar of zijn ze een teken van extremere weersomstandigheden?
Maar op veel plaatsen in de wereld is het inmiddels overduidelijk dat het klimaat verandert en dat die verandering een grote invloed heeft op mens, dier en plant. De meetbare opwarming van de aarde leidt tot zeespiegelstijging en extremere weersomstandigheden. En die hebben weer allerlei gevolgen; verwoestijning, overstromingen, kleinere maar soms ook juist grotere oogsten, verdwijning en verplaatsing van soorten planten en dieren, watertekorten, conflicten over water en andere natuurlijke hulpbronnen.
In aanloop naar de grote klimaatconferentie in december in Kopenhagen, kijkt de NOS naar klimaatverandering op Groenland en in Noord-Kenia. Twee gebieden waar klimaatverandering juist bijzonder goed zichtbaar is.
Groenland
Op Groenland ligt een enorme landijsmassa, van soms wel drie kilometer dik. Bijna nergens wordt zoveel wetenschappelijk klimaatonderzoek verricht als juist hier. Het enorme ijspakket is de laatste halve eeuw namelijk dramatisch geslonken: 200 miljoen kubieke meter per jaar. Te vergelijken met 80.000 olympische zwembaden vol water. Dat veroorzaakt wereldwijd zeespiegelstijging. (Evenals het opwarmen van zeewater.)
De smelt van landijs op Groenland en Antarctica, werd in 2007 nog niet meegenomen in de laatste wetenschappelijke rapporten van het VN-klimaatpanel (IPCC) waarop alle politici hun klimaatbeleid enten. Dit, omdat er nog steeds veel onduidelijkheid bestaat over de snelheid waarmee de ijskappen verdwijnen. Dat er sinds een paar jaar veel ijs verdwijnt, wil nog niet zeggen dat dit zo blijft. Ook de grilligheid van de natuur met z'n variaties tussen zomer en winter, en van jaar tot jaar zal altijd een rol blijven spelen.
De NOS bezocht het gebied om te zien hoe het nu staat met het onderzoek. Want wat er op Groenland gebeurt, is ook voor Nederland uiteraard van groot belang. En wat betekent het smelten voor de lokale bevolking van Groenland?
Kenia
Het extreem droge noorden van Kenia is een voorbeeld van de vele gebieden op aarde waar klimaatverandering extreme weersomstandigheden veroorzaakt. Een van de meest bedreigende effecten is die van verwoestijning.
In Noord-Kenia en de landen daaromheen worden miljoenen door de aanhoudende droogte in hun bestaan bedreigd. Juist de mensen die zelf nauwelijks bijdragen aan de uitstoot van broeikasgassen, worden het slachtoffer van klimaatverandering. En juist deze mensen hebben geen geld om zich aan te passen aan de veranderende omstandigheden.
Kopenhagen
In Kopenhagen moet in december worden besloten hoe de rijke landen deze 'klimaatslachtoffers' zullen ondersteunen. Naast afspraken over het terugdringen van de uitstoot, is het aanpassen aan de gevolgen die nu al optreden, een belangrijk onderwerp bij de onderhandelingen die worden gevoerd over een nieuw klimaatakkoord.
Deel deze pagina
»